Sáng sớm, Ngô Đức Anh, cậu bé sinh năm 2020 ở xã Sơn Kim 1, tỉnh Hà Tĩnh, đã thức dậy trước cả tiếng gọi của mẹ.
Từ tối hôm trước, chiếc áo cờ đỏ sao vàng đã được chuẩn bị sẵn. Chiếc cặp nhỏ cũng được em mở ra kiểm tra lần nữa: vở mới, bút mới, thước kẻ mới… Năm nay, Đức Anh vào lớp 1.
Nhà cách trường không xa, trước đó chị Nguyễn Thị Phấn, mẹ Đức Anh, đã đưa con đến làm quen để bớt bỡ ngỡ. Nhưng ngày đầu tiên đến trường vẫn khiến cả hai mẹ con đặc biệt háo hức. Đeo chiếc ba lô mới trên vai, Đức Anh liên tục ngước nhìn ngôi trường rộng lớn trước mắt.
Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Kim 1 vừa được xây dựng, hiện đang hoàn thiện những hạng mục cuối cùng. Trên sân trường, các tốp công nhân vẫn khẩn trương thi công nền, hạ tầng kỹ thuật và công trình phụ trợ.
Đức Anh chưa hiểu hết ý nghĩa của một ngôi trường mới, nhưng niềm vui của em thì rất rõ. Khi con trai bước lên bậc thang, chị Phấn dừng lại một nhịp, nhìn theo bóng con. Ở phía trước, Đức Anh đã bước vào lớp. Một hành trình mới bắt đầu.
Tại Sơn Kim 1, cô Nguyễn Thị Trung Châu, Hiệu phó nhà trường, cho biết, do một số hạng mục đang hoàn thiện nên những ngày đầu năm học, trường chưa thể tổ chức ăn bán trú. Nhà trường tập trung gặp mặt, ổn định lớp học, phổ biến nội quy và hướng dẫn học sinh làm quen với môi trường mới.
Đặc biệt với học sinh lớp 1, tuần đầu tiên là khoảng thời gian để các em làm quen với trường, lớp, thầy cô, bạn bè, từng bước hình thành nền nếp và tâm thế tự tin.
Năm học 2026-2027, trường tuyển sinh 36 lớp với 1.276 học sinh. Khối THCS hiện còn thiếu giáo viên theo định mức. Ngành giáo dục dự kiến sử dụng giáo viên tiểu học dôi dư cho một số môn đặc thù, đồng thời điều động bổ sung nhân lực.
Cũng như ở trường Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh), tại trường Tam Thanh (Thanh Hóa), niềm vui của những gia đình vùng biên nơi đây bắt đầu bằng một mong muốn rất giản dị: Con được học gần nhà và có điều kiện sinh hoạt tốt hơn.
Cuối tháng 8, tại Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Tam Thanh, công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục bên trong, trong khi giáo viên và lực lượng địa phương dọn vệ sinh, sắp xếp bàn ghế, trang trí lớp học.
Nhìn ngôi trường mới khang trang giữa núi rừng vùng biên, chị Lương Thị Hà (40 tuổi), một phụ huynh có con chuẩn bị vào học tại trường, không khỏi xúc động. Chị Hà cho biết, gia đình rất mong chờ ngày con được chuyển sang trường mới. Trước đây, việc đi học của con còn gặp nhiều khó khăn, nhất là với những gia đình ở bản xa.
“Nhìn trường mới rộng rãi, phòng học khang trang, chúng tôi rất vui. Con được học gần hơn, có chỗ ăn ở, sinh hoạt đầy đủ thì phụ huynh cũng yên tâm hơn”, chị nói.
Thầy Hà Văn Khoa, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết, cán bộ, giáo viên và học sinh đều rất phấn khởi, mong chờ ngày được chuyển sang trường mới. Năm học này, trường dự kiến có khoảng 27 lớp với 686 học sinh. Cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu, đội ngũ giáo viên đã được bố trí.
Công trình có tổng mức đầu tư gần 147 tỷ đồng, gồm nhà lớp học bộ môn, nhà lớp học THCS, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, khu nội trú và bán trú, nhà công vụ, nhà ăn cùng các hạng mục phụ trợ.
Ngoài Tam Thanh, Thanh Hóa còn đầu tư 5 trường nội trú liên cấp khác tại: Tam Lư, Na Mèo, Sơn Thủy, Yên Khương và Bát Mọt. Cả 6 trường đang hoàn thiện những phần việc cuối cùng để chuẩn bị đón học sinh.
Từ Thanh Hóa, hành trình theo những ngôi trường mới tiếp tục đến Gia Lai.
Ở làng Bi, xã biên giới Ia Dom (Gia Lai), Ksor Đam đang xếp lại sách vở, gấp từng bộ đồng phục mới. Năm nay em lên lớp 8 và lần đầu được học nội trú tại Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Dom.
Với một cậu học trò vùng biên như Ksor Đam, việc được học và ở nội trú là một niềm vui không nhỏ. Trước đây, từ làng tới điểm trường em phải đi một quãng đường xa chừng 20km, có hôm nắng gắt, hôm mưa dầm… đôi chân nhỏ lặn lội đi qua quãng đường dài rất vất vả. Giờ đây, khi đã là học sinh nội trú, em sẽ được ở lại trường ngay sau giờ học, được thầy cô lo cho từng bữa ăn, giấc ngủ và được về thăm nhà vào cuối tuần. “Đi học như thế em vui lắm”, Ksor Đam hồ hởi chia sẻ, ánh mắt không giấu được sự háo hức khi nhắc đến ngôi trường mới.
Niềm vui của con cũng là sự nhẹ nhõm của ông Kpuih Đin, bố em. Gia đình thuộc diện hộ nghèo, nên việc cho con ăn học lâu nay luôn đi cùng nhiều nỗi lo. Ông Kpuih Đin tâm sự rằng, không cho đi học thì sợ con khổ về sau, mà cho con đi học thì canh cánh nỗi lo không đủ điều kiện để chăm lo đầy đủ.
“Nay con được vào học nội trú, được chăm sóc, quan tâm chu đáo hơn, học hành chắc tiến bộ hơn”, ông Đin chia sẻ.
Đam không phải trường hợp duy nhất. Tại Ia Dom, 272 học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 được vào học nội trú, chủ yếu là con em gia đình chính sách, học sinh dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, học sinh mồ côi hoặc có nhà quá xa trường. Ngoài ra, 876 học sinh học bán trú.
Chính quyền xã đang kiện toàn đội ngũ giáo viên, quản lý, ưu tiên bố trí giáo viên trẻ, gần địa bàn để thuận lợi quản lý học sinh ngoài giờ.
Cùng lúc đó, tại 7 điểm trường nội trú liên cấp vùng biên của Gia Lai, tiến độ hoàn thiện các hạng mục phòng học, phòng bộ môn, nhà ở học sinh, nhà ăn, hệ thống điện nước, phòng cháy chữa cháy được đẩy nhanh.
Ghi nhận tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Púch (xã Ia Púch), nơi được lựa chọn tổ chức lễ khai giảng trực tuyến toàn ngành tại tỉnh Gia Lai, các đơn vị thi công đã triển khai “3 ca, 4 kíp” để hoàn thiện công trình.
Theo thầy Phan Thành Tiến, Hiệu trưởng nhà trường, năm học này, trường dự kiến đón 756 học sinh, trong đó 176 em nội trú và 580 em bán trú.
Từ Gia Lai, niềm vui về những ngôi trường mới tiếp tục được nối dài ở vùng biên Lâm Đồng, nơi thầy và trò cũng đang háo hức bước vào một hành trình mới.
Ở Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Thuận An, vùng biên Lâm Đồng, thầy Nguyễn Kiến Huyên, Hiệu trưởng nhà trường, cũng đang chuẩn bị cho một năm học đặc biệt.
Trường có 30 lớp với 869 học sinh, trong đó 393 em ở nội trú. Đội ngũ gồm 48 cán bộ quản lý, giáo viên.
Điều khiến thầy Huyên ấn tượng nhất trong những ngày đầu tại trường mới không phải những dãy nhà khang trang, mà là ánh mắt háo hức của học sinh.
“Là người làm giáo dục, tôi nghĩ niềm vui lớn nhất không phải là nhìn thấy một công trình đẹp, mà là nhìn thấy ánh mắt háo hức và niềm tin của học sinh khi bước vào ngôi trường ấy. Mỗi phòng học, mỗi chiếc giường nội trú, mỗi khu vui chơi hôm nay đều mang theo rất nhiều kỳ vọng của gia đình, địa phương và những người đã dành tâm huyết xây dựng ngôi trường này”, thầy Huyên chia sẻ.
Trường được đầu tư đồng bộ với phòng học, khu nội trú, nhà ăn, thư viện, phòng chức năng, sân chơi và sân thể thao. Với học sinh ở xa gia đình, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên trực và lực lượng quản lý nội trú sẽ phối hợp chăm lo từ việc học tập đến ăn, ngủ, sức khỏe và tâm lý.
“Các em xa gia đình thì thầy cô càng phải gần gũi hơn. Trường chúng tôi tâm niệm: Trường là nhà, thầy cô là cha mẹ, học trò là anh em”, thầy Huyên chia sẻ.
Theo thầy, cơ sở vật chất chỉ là điều kiện. Điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường có người thầy tận tâm, có kỷ cương, tình thương và những giờ học chất lượng.
Niềm vui của học sinh hôm nay được đánh đổi bằng những ngày làm việc khẩn trương của rất nhiều người trên các công trường.
Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Kim 1 có tổng mức đầu tư hơn 140 tỷ đồng. Thời gian qua, công trình gặp khó khăn bởi mưa kéo dài, địa hình, địa chất phức tạp, thiếu vật liệu, nhân công và giá vật tư tăng cao. Dù vậy, tiến độ tổng thể đã đạt 95% khối lượng.
Các hạng mục chính như nhà nội trú, nhà học THCS 3 tầng, nhà hiệu bộ THCS và khối nhà học tiểu học đạt khoảng 94-99%.
Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và hạ tầng khu vực tỉnh Hà Tĩnh cho biết, đây là công trình có yêu cầu tiến độ đặc biệt cao bởi phải bảo đảm điều kiện đưa vào sử dụng phục vụ khai giảng ngày 5/9.
Sơn Kim 1 là xã biên giới phía Tây Hà Tĩnh, có 44km đường biên giới với Lào. Với đặc thù địa bàn, việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp được người dân kỳ vọng từ lâu.
Ông Phạm Anh Hào, Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1, cho biết: “Đây là công trình được người dân, phụ huynh và học sinh địa phương mong đợi từ lâu. Khi hoàn thành, trường sẽ có cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, góp phần đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh vùng biên giới, đồng thời cải thiện điều kiện sinh hoạt, giảng dạy cho đội ngũ giáo viên”.
Tại Thanh Hóa, Gia Lai, Lâm Đồng và nhiều địa phương khác, những hình ảnh tương tự cũng diễn ra. Những công trình có quy mô, điều kiện thi công khác nhau, nhưng cùng chung một nhịp chuyển động: công nhân tranh thủ từng ngày, từng ca làm việc; kỹ sư, cán bộ quản lý dự án bám sát tiến độ; chính quyền địa phương phối hợp tháo gỡ khó khăn; giáo viên tất bật dọn dẹp, sắp xếp lớp học.
Vài tháng trước, nhiều nơi còn là những công trường ngổn ngang. Nay, những dãy phòng học đã hoàn thiện, bàn ghế được đưa vào lớp, sân trường được chỉnh trang, khu nội trú, nhà ăn và các công trình phụ trợ dần hoàn thiện.
Những ngôi trường nơi biên giới không chỉ được xây bằng bê tông, sắt thép. Trong đó còn có sự mong mỏi của người dân, tâm huyết của thầy cô, công sức của những người lao động và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước dành cho thế hệ tương lai.
Từ những ngôi trường mới, những cánh cửa mới đang mở ra. Và phía sau những cánh cửa ấy là những ước mơ của trẻ em vùng biên đang bắt đầu lớn lên.
