Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine tiếp diễn, Biển Đen tiếp tục trở thành điểm nóng khi lần đầu tiên xảy ra một cuộc tấn công bằng phương tiện không người lái (drone) trong vùng biển thuộc Bulgaria, khiến quốc gia thành viên NATO này phải hành động khẩn.
Theo thông tin từ các nhà chức trách Bulgaria, vào khoảng 3h sáng ngày 6/10 (giờ địa phương), 2 tàu thương mại đã bị drone tấn công khi chúng đang trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Bulgaria trên Biển Đen, cách bờ biển nước này khoảng 80 dặm (128 km).
Trong số 2 con tàu này, tàu Alfa Watan treo cờ Togo đã bị hư hại nghiêm trọng về kết cấu và chìm ngay tại chỗ, trong khi chưa có thông tin về số phận của thủy thủ đoàn.
Con tàu thứ hai, tàu Able treo cờ Palau, đã bốc cháy sau vụ tấn công. Một chiếc phà của Bulgaria gần đó đã sơ tán toàn bộ 18 thành viên thủy thủ đoàn. Hai thủy thủ bị thương nặng được đưa về bệnh viện tại thành phố cảng Varna. Trong số đó có một thủy thủ Ấn Độ bị bỏng và thuyền trưởng người Thổ Nhĩ Kỳ bị thương.
Ngay sau vụ việc, trưa cùng ngày, chính phủ Bulgaria đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp do Thủ tướng Rumen Radev chủ trì, có sự tham gia của các thành viên nội các, cơ quan an ninh và đại diện Phủ Tổng thống.
Tại cuộc họp khẩn, Bộ trưởng Quốc phòng Dimitar Stoyanov thông báo đã điều động 2 trực thăng từ căn cứ không quân Krumovo đến căn cứ Chaika gần Varna để hỗ trợ công tác tìm kiếm cứu nạn.
Nếu cần thiết, các trực thăng sẽ tiếp tục di chuyển ra khu vực biển. Đồng thời, theo ông Stoyanov, một chiếc Su-25 cũng được triển khai để thực hiện trinh sát trên không ở tốc độ thấp nhằm tìm kiếm người sống sót.
"Như quý vị đã biết, Su-25 có những đặc tính cho phép nó bay trên khu vực biển với tốc độ thấp để tìm kiếm người sống sót", ông Stoyanov nói với trang Novinite.
Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev. Ảnh: Kyiv Post
Về phần mình, Thủ tướng Radev lên án vụ việc là "một cuộc tấn công hoàn toàn không thể chấp nhận được trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria" và là "sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế cũng như luật hàng hải".
Ông Radev cho biết, tàu Able đang chở lúa mì và di chuyển về phía Nam, trong khi tàu Alfa Watan đang đi về phía bắc. Ông cho biết chưa rõ loại hàng hóa trên tàu Alfa Watan và các cơ quan chức năng đang theo dõi nguy cơ tràn dầu cũng như các dạng ô nhiễm môi trường khác.
"Với tư cách là quốc gia chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn tính mạng cho bất kỳ ai di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế của mình, bất kể ai là bên chịu trách nhiệm, chúng tôi có nghĩa vụ phải tiến hành các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn khẩn cấp", ông Radev nói.
Theo vị Thủ tướng, song song với đó, các cơ quan chức năng Bulgaria cũng đang điều tra nguồn gốc của các drone được sử dụng trong vụ tấn công.
Trong khi đó, trong bài phát biểu video hàng đêm của mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lên tiếng khẳng định các lực lượng của Kiev không thực hiện bất kỳ hoạt động nào gần khu vực các con tàu bị tấn công và cáo buộc Moscow đứng sau vụ việc.
"Chúng tôi đã xác minh mọi chi tiết với phía Bulgaria. Hải quân của chúng tôi đã liên lạc với phía Bulgaria và xác định rằng đây là một cuộc tấn công phối hợp của Nga sử dụng máy bay không người lái trên biển và trên không", ông Zelensky nói.
Theo trang India Today, hiện chưa có bình luận nào từ phía các quan chức Nga về cáo buộc này. NATO từ chối bình luận và chuyển mọi câu hỏi liên quan đến vụ tấn công cho giới chức Bulgaria.
Theo Thủ tướng Radev, mặc dù vụ tấn công gây ảnh hưởng đến các tàu của Bulgaria, nhưng nó không đủ cơ sở để kích hoạt Điều 4 của NATO (cho phép các nước đồng minh yêu cầu tham vấn) hay Điều 5 (kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể của liên minh).
"Chúng tôi từng chứng kiến những vụ tấn công nghiêm trọng hơn nhiều ngay trong vùng lãnh hải. Cần lưu ý rằng vị trí này cách bờ biển của chúng tôi gần 130 km; dù nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria, nhưng khu vực này vẫn được coi là vùng biển trung lập", ông Radev nói.
Tuy nhiên, người đứng đầu chính phủ Bulgaria cũng cảnh báo về một xu hướng rộng hơn, khi các tàu liên tục bị đánh chìm ở Biển Đen.
"Đây chưa hẳn là sự cố nghiêm trọng nhất. Nhưng xét về mặt xu hướng thì nó rất đáng ngại, bởi như tôi đã nói, khi một cuộc chiến không được ngăn chặn kịp thời, phạm vi địa lý của nó sẽ bị mở rộng", ông Radev nói.
Minh Đức (Theo Novinite, India Today)
