Chiều 14/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Trình bày báo cáo, Bộ trưởng Bộ Tư Pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; khắc phục một số hạn chế, bất cập của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Theo Bộ trưởng, quyền được Nhà nước bồi thường khi có thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra là một quyền Hiến định.
Bộ trưởng Bộ Tư Pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Dự thảo Luật gồm 2 Điều: Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 (sửa đổi, bổ sung 33/78 điều, bãi bỏ 2/78 điều); Điều 2. Điều khoản thi hành.
Một trong những quy định mới của dự thảo luật là bổ sung quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Dự thảo luật quy định: "Người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cá nhân thực hiện việc phản ánh, tố cáo, tố giác hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao, trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công".
Người thân của người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.
Dự thảo luật quy định Nhà nước có trách nhiệm bồi thường khi "không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời, không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân theo quy định của Luật Tố cáo và pháp luật khác có liên quan".
Ngoài ra, dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định về thiệt hại được tính bằng tiền đồng Việt Nam để bảo đảm rõ ràng và thống nhất cách hiểu trong xác định giá trị thiệt hại.
Sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường theo hướng cắt giảm giấy tờ, tài liệu trong quá trình yêu cầu bồi thường, ứng dụng chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết bồi thường; quy định rõ việc ra quyết định giải quyết bồi thường trong mọi trường hợp (kể cả thương lượng thành hay thương lượng không thành); tăng thời hạn người yêu cầu bồi thường có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết yêu cầu bồi thường...
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).
Thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban và Thường trực một số cơ quan của Quốc hội cơ bản tán thành bổ sung nội dung này để thể chế Quy định 231 của Bộ Chính trị.
Tuy nhiên, một số ý kiến còn băn khoăn khi một số luật đã đề cập đến từ "tiêu cực" nhưng chưa làm rõ nội hàm của khái niệm này; đồng thời biện pháp "bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực" chưa được quy định cụ thể trong văn bản quy phạm pháp luật nào.
Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị sửa đổi các luật có liên quan quy định nội hàm pháp lý của từ "tiêu cực", cơ chế pháp lý "bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực" để bảo đảm đầy đủ, đồng bộ cơ sở thực hiện việc bồi thường cho các đối tượng này và người thân của họ trong Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, theo ông Phan Chí Hiếu, Khoản 9 Điều 17 của Luật Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được sửa đổi, bổ sung như sau: "Thực hiện hành vi trái pháp luật trong hoạt động quản lý thuế và các khoản thu khác theo Luật Quản lý thuế".
Nhiều ý kiến trong Thường trực Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị giữ quy định như Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành. Trong quá trình tham gia góp ý dự án Luật, Bộ Tài chính đã có ý kiến đề nghị giữ quy định này như Luật Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành.
Việc mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế từ 4 hành vi lên hơn 10 hành vi cần có đánh giá tác động cụ thể đến nguồn lực ngân sách Nhà nước và các tác động chính sách khác mới có cơ sở bổ sung vào dự thảo Luật.
Quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành vẫn bảo đảm sự thống nhất với Luật Quản lý thuế.
Bên cạnh đó, một số ý kiến trong Thường trực UBPLTP tán thành với quy định của dự thảo Luật nhằm bảo đảm tính thống nhất với điểm g khoản 1 Điều 38 của Luật Quản lý thuế.
