Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Tham gia phát biểu tại tổ 3, đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh, phòng cháy, chữa cháy (PCCC) liên quan trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân, cũng như sự an toàn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Điều đại biểu trăn trở là ai cũng mong muốn an toàn, không ai muốn xảy ra cháy, nổ, nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để vừa bảo đảm yêu cầu PCCC, vừa không tạo thêm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
"Không phải cứ quy định chặt hơn là an toàn hơn", đại biểu nêu quan điểm, đồng thời cho rằng việc áp dụng quy định một cách máy móc, cứng nhắc, không tính đến hoàn cảnh thực tế, có thể giải quyết vấn đề này nhưng lại làm phát sinh những khó khăn khác.
Đại biểu Vũ Văn Tiến, đoàn Hải Phòng (Ảnh: Media Quốc hội).
Về quy định bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu, chuyển sang cơ chế hậu kiểm, đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết, theo Điều 18 dự thảo Luật, chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định rõ nghĩa vụ thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao, tập trung đông người như chung cư, nhà cao tầng, bệnh viện, trung tâm thương mại.
Đại biểu cho rằng: Bỏ tiền kiểm là để giảm thủ tục, chứ không phải giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn. Vì vậy, không thể áp dụng cùng một cách quản lý đối với mọi công trình.
Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu luật hóa ngay tại Điều 18 nguyên tắc thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao trước khi đưa vào sử dụng. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý nắm thông tin, phân loại rủi ro và tổ chức hậu kiểm kịp thời.
Theo đại biểu, việc thông báo nên được thực hiện qua hệ thống điện tử, không biến thành thủ tục buộc chủ đầu tư phải chờ cơ quan chức năng chấp thuận sau khi công trình đã hoàn thành nghiệm thu và đáp ứng yêu cầu an toàn theo quy định.
Cùng với đó, cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc kiểm tra theo mức độ rủi ro, tránh tình trạng kiểm tra tràn lan, gây phiền hà và tốn kém cho doanh nghiệp.
Đối với các cơ sở đã đưa vào sử dụng trước đây nhưng chưa bảo đảm yêu cầu PCCC, đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết, thực tế đã có trường hợp phản ánh chi phí để đáp ứng yêu cầu PCCC mới cao gấp 1,25 lần chi phí xây dựng nhà xưởng.
Theo đại biểu, đối với doanh nghiệp nhỏ và các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguồn lực hạn chế, mức chi phí này đặt ra khó khăn lớn. "Nếu không có giải pháp phù hợp, doanh nghiệp có thể phải thu hẹp sản xuất, thậm chí ngừng hoạt động, ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người lao động", ông nói.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt, đoàn Hà Nội (Ảnh: Hữu Thắng).
Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (đoàn Hà Nội) ủng hộ việc phân cấp thẩm quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, song với lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, ông nhấn mạnh điều quan trọng không chỉ là giảm được bao nhiêu thủ tục, mà còn phải xác định rõ, sau khi bỏ một khâu kiểm soát, trách nhiệm bảo đảm an toàn được chuyển cho ai, cơ quan nào có khả năng phát hiện rủi ro và người dân được bảo vệ bằng cơ chế nào?
Từ góc độ tổ chức thực hiện tại một đô thị lớn như Hà Nội, đại biểu góp ý việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải đi kèm cơ chế xác định trách nhiệm và kiểm soát rủi ro thực chất.
"Ở một đô thị có mật độ xây dựng cao, nhiều công trình hỗn hợp, nhiều cơ sở kinh doanh trong khu dân cư như Hà Nội, việc quản lý an toàn không dừng lại ở thời điểm hoàn thành xây dựng. Công năng sử dụng, chủ thể quản lý và điều kiện vận hành có thể thay đổi trong quá trình khai thác", đại biểu Việt nêu thực tế.
Để hoàn thiện quy định, đại biểu Việt đề nghị làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu và chủ thể quyết định đưa công trình vào sử dụng; bảo đảm kết quả nghiệm thu được thông báo, lưu trữ và có thể truy xuất để phục vụ hậu kiểm.
Đại biểu Việt đề nghị giao Chính phủ quy định cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan phòng cháy, chữa cháy, cơ quan quản lý xây dựng và chính quyền địa phương. Cùng với đó, ông góp ý hậu kiểm phải dựa trên mức độ rủi ro. Công trình có nguy cơ cao cần được ưu tiên kiểm tra; công trình có nguy cơ thấp, chấp hành tốt không nên chịu cùng tần suất kiểm tra.
