Hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Tp.Đồng Nai không chỉ hỗ trợ phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần thay đổi hành vi của người tham gia giao thông. Từ tâm lý lo ngại bị phạt nguội, nhiều người dần hình thành thói quen tự giác chấp hành quy định, hướng đến xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh.
Từ nỗi lo phạt nguội đến thói quen tự giác
Sự thay đổi trong ý thức giao thông đôi khi bắt đầu từ những hành động rất nhỏ, như thắt dây an toàn mỗi khi lên xe, dừng đúng vạch khi đèn đỏ hay đi đúng phần đường, làn đường. Với anh Nguyễn Khắc Nam, một tài xế taxi tại Tp.Đồng Nai, việc thắt dây an toàn ban đầu xuất phát từ tâm lý lo ngại bị xử phạt qua hệ thống camera giám sát, nhưng dần trở thành thói quen trong quá trình cầm lái.
Camera AI được lắp đặt tại nút giao thông, hỗ trợ giám sát và phát hiện các hành vi vi phạm, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
“Ban đầu, tôi thắt dây an toàn vì sợ bị phạt nguội. Thế nhưng dần dần, việc thắt dây an toàn mỗi khi lên xe đã trở thành một phản xạ. Việc làm nhỏ này vừa bảo đảm an toàn cho bản thân và văn minh cho cả cộng đồng”, anh Nam chia sẻ.
Không chỉ riêng anh Nam, sự hiện diện của hệ thống camera AI tại các tuyến đường và nút giao trọng điểm cũng góp phần nhắc nhở người dân nâng cao ý thức chấp hành quy định giao thông. Từ việc tuân thủ tín hiệu đèn, đi đúng làn đường đến thực hiện các quy định bảo đảm an toàn, những hành động tưởng chừng đơn giản đang góp phần hình thành thói quen tham gia giao thông có trách nhiệm.
Anh Mai Văn Huân, ở phường Bình Phước, Tp.Đồng Nai cho biết, bản thân luôn chú trọng chấp hành các quy định khi tham gia giao thông. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, anh biết nhiều tuyến đường trọng điểm đã được lắp đặt camera AI nên càng ý thức rõ hơn về trách nhiệm của người điều khiển phương tiện.
“Tôi cũng thường nhắc người thân trong gia đình, đồng nghiệp không vượt đèn đỏ, đi đúng phần đường, làn đường và tham gia giao thông văn minh, lịch sự, an toàn”, anh Huân chia sẻ.
Camera giám sát được lắp đặt phía trên cụm đèn tín hiệu giao thông, hỗ trợ theo dõi tình hình tại các nút giao và phát hiện vi phạm, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
Theo ghi nhận tại một số nút giao được lắp đặt camera AI, sự hiện diện của hệ thống giám sát góp phần nhắc nhở người dân tuân thủ tín hiệu đèn và các quy định bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả thực tế, cần có thêm số liệu so sánh về tình hình vi phạm trước và sau khi hệ thống được đưa vào vận hành.
Từ những thay đổi trong đời sống hằng ngày, có thể thấy việc ứng dụng công nghệ giám sát không chỉ hướng đến phát hiện, xử lý vi phạm mà còn tạo điều kiện hình thành thói quen tuân thủ pháp luật. Trong đó, sự tự giác của mỗi người vẫn là yếu tố quyết định để duy trì những chuyển biến tích cực.
Camera AI nâng cao hiệu quả quản lý, hướng đến giao thông an toàn
Cùng với sự phát triển của công nghệ, hệ thống camera giám sát giao thông tích hợp AI đang góp phần đổi mới công tác quản lý, điều hành giao thông tại Tp.Đồng Nai. Hiện nay, địa phương duy trì 762 camera tại các tuyến đường và khu vực trọng điểm, trong đó có 250 camera AI thông minh (PTZ) và 512 camera giám sát, ghi hình, nhận diện biển số phương tiện.
Trung tâm Thông tin chỉ huy quản lý 762 camera trên các tuyến đường trên địa bàn.
Hình ảnh, dữ liệu từ hệ thống được truyền về trung tâm điều hành của Công an Tp.Đồng Nai và Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT), phục vụ công tác giám sát, xác minh và xử lý vi phạm theo quy định. Dữ liệu này đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng theo dõi tình hình giao thông, kịp thời phát hiện những hành vi có nguy cơ ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông.
Các hành vi như không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, đi sai làn đường, không đội mũ bảo hiểm hoặc không thắt dây an toàn có thể được ghi nhận qua camera. Phần mềm AI hỗ trợ phân tích hình ảnh, nhận diện hành vi và trích xuất dữ liệu liên quan, tạo cơ sở phục vụ quá trình xác minh, xử lý vi phạm qua hình thức phạt nguội.
Hệ thống được vận hành tại Trung tâm Thông tin chỉ huy, duy trì giám sát liên tục 24/24 giờ. Nhờ đó, lực lượng chức năng có thể chủ động theo dõi các tuyến đường trọng điểm mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động tuần tra trực tiếp tại từng vị trí. Dữ liệu hình ảnh cũng góp phần nâng cao tính khách quan trong quá trình xác minh, xử lý vi phạm.
Lực lượng Cảnh sát giao thông (Công an Tp.Đồng Nai) khai thác dữ liệu trên hệ thống camera giám sát.
Đại diện lãnh đạo Đội Tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm giao thông thuộc Phòng CSGT Công an Tp.Đồng Nai cho biết, so với hệ thống camera giám sát thông thường, camera AI có khả năng phân tích, xử lý hình ảnh ngay tại thiết bị. Công nghệ này hỗ trợ phát hiện nhanh các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông cũng như những tình huống liên quan đến an ninh, trật tự trên địa bàn.
Dữ liệu camera ghi nhận thời gian, địa điểm, hành vi vi phạm và biển số phương tiện, giúp cơ quan chức năng có căn cứ xác minh, xử lý theo quy định. Khi nhận được thông báo phạt nguội kèm hình ảnh liên quan, người vi phạm cũng có cơ sở đối chiếu, kiểm tra thông tin. Qua đó, việc ứng dụng công nghệ góp phần nâng cao tính minh bạch và hạn chế những tranh cãi không cần thiết trong quá trình giải quyết vụ việc.
Dưới góc độ chuyên gia, TS. Trần Nguyên Đán, chuyên gia kinh tế, cho rằng để người dân chấp hành nghiêm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bên cạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng, tuyên truyền và phổ biến pháp luật.
“Trước hết là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng hệ thống camera AI, bảo đảm dữ liệu được liên thông, xử lý nhanh chóng, minh bạch. Song song với đó là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật một cách thường xuyên, dễ hiểu, giúp người dân nắm rõ các quy định mới và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm. Khi công nghệ, chế tài pháp luật và công tác tuyên truyền được thực hiện đồng bộ, tôi tin rằng ý thức chấp hành pháp luật giao thông của người dân trên địa bàn sẽ có chuyển biến tích cực trong thời gian tới”, TS. Đán nhấn mạnh.
Luật sư Phan Văn Hải, thuộc Đoàn Luật sư Tp.Hà Nội.
Trao đổi với Người Đưa Tin, luật sư Phan Văn Hải, thuộc Đoàn Luật sư Tp.Hà Nội, cho rằng Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã điều chỉnh tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm giao thông, đặc biệt là những lỗi tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng. Khi được triển khai cùng hệ thống camera và đèn tín hiệu ứng dụng AI, công tác phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm có thêm điều kiện để thực hiện kịp thời, chính xác.
“Việc áp dụng công nghệ AI vào quản lý giao thông mang lại những hiệu quả lớn, góp phần giảm ùn tắc và tai nạn. Điều này tạo ra tác động răn đe rất rõ rệt, buộc người tham gia giao thông phải cân nhắc kỹ hơn trước khi vi phạm. Khi người dân nhận thức rằng mọi hành vi đều có thể bị ghi nhận tự động, ý thức chấp hành pháp luật sẽ được nâng lên một cách bền vững. Việc ứng dụng công nghệ cũng giúp loại bỏ tính cảm tính trong xử lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời hạn chế tối đa các tranh chấp, khiếu nại”, luật sư Hải đánh giá.
Thực tế cho thấy, camera AI là công cụ hỗ trợ quan trọng trong công tác quản lý, giám sát và xử lý vi phạm giao thông. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào độ chính xác của dữ liệu, tính minh bạch trong quy trình xử lý, việc bảo đảm quyền giải trình của người dân và sự phối hợp giữa công nghệ với công tác tuyên truyền, thực thi pháp luật.
Từ việc dừng xe đúng vạch, chấp hành tín hiệu đèn đến đội mũ bảo hiểm, thắt dây an toàn và nhường đường, những hành động nhỏ nhưng được duy trì thường xuyên sẽ góp phần hình thành văn hóa giao thông an toàn, văn minh. Khi người dân tuân thủ pháp luật không chỉ vì lo ngại bị xử phạt mà còn vì sự an toàn của bản thân và cộng đồng, công nghệ giám sát sẽ phát huy giá trị thiết thực, góp phần hạn chế tai nạn, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
