Ghi hợp đồng thấp để trốn thuế
Ngày 12/11, TAND Tp.Hà Nội mở lại phiên tòa xét xử bị cáo Lê Đức Giang - cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cùng các bị cáo trong vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Trốn thuế.
Cùng hầu tòa về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí có các bị cáo Phạm Văn Hoành - cựu Phó Giám đốc Sở NN&MT Thanh Hóa; Nguyễn Thế Hùng - cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản, Sở NN&MT Thanh Hóa và Nguyễn Văn Tâm - cựu chuyên viên Phòng Công nghiệp xây dựng và khoa học công nghệ, Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa.
Các bị cáo tại tòa (Ảnh: Phùng Anh).
Các bị cáo Nguyễn Xuân Tùng - Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Thiên An Phát; Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga và Nguyễn Thị Cúc (đều là cổ đông góp vốn công ty) bị xét xử về các tội Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngoài ra, Nguyễn Công Bắc và Trần Văn Linh ( à lao động tự do) bị xét xử về tội Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên; Nguyễn Thị Tâm - Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm, bị xét xử về tội Trốn thuế.
Theo cáo buộc, tháng 4/2017, UBND tỉnh Thanh Hóa cấp giấy phép khai thác khoáng sản và cho thuê đất đối với Công ty Thanh Tâm, với trữ lượng được phép khai thác hơn 557.000m3, công suất hơn 45.000m3/năm, thời hạn đến ngày 26/6/2026. Sau đó, UBND tỉnh điều chỉnh giấy phép, giảm trữ lượng được phép khai thác xuống còn hơn 349.000m3.
Ngày 12/9/2022, Nguyễn Thị Tâm đại diện Công ty Thanh Tâm ký hợp đồng chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản với Nguyễn Xuân Tùng, đại diện Công ty Thiên An Phát. Giá chuyển nhượng ghi trong hợp đồng hơn 2,5 tỷ đồng, trong khi giá trị thực tế các bên thỏa thuận lên tới 62 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, Nguyễn Xuân Tùng - Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Thiên An Phát; khai thời điểm nhận chuyển nhượng, mỏ đang bị dừng hoạt động. Để mua lại mỏ, Tùng cùng 4 cổ đông góp vốn, mỗi người khoảng 15 tỷ đồng, tổng số tiền hơn 62 tỷ đồng. Tuy nhiên, giá trị ghi trong hợp đồng chỉ hơn 2,5 tỷ đồng.
Trả lời HĐXX về sự chênh lệch này, Tùng cho biết do phía Công ty Thanh Tâm chủ động xuất hóa đơn. Bị cáo thừa nhận đến nay đã nhận thức được mục đích của việc ghi giá trị hợp đồng thấp hơn thực tế là để doanh nghiệp trốn thuế.
Chủ mỏ đưa 180 triệu đồng cho cựu Phó Chủ tịch tỉnh
Tùng cũng khai, để được tiếp nhận và khai thác mỏ, doanh nghiệp phải xin phép UBND tỉnh Thanh Hóa, trải qua nhiều bước và thủ tục. Do quen biết ông Lê Đức Giang từ trước, Tùng đã chủ động hẹn gặp vị cựu Phó Chủ tịch tỉnh tại phòng làm việc để thông báo việc mua lại mỏ, đồng thời nhờ tạo điều kiện trong quá trình tiếp quản.
Về việc đưa tiền, Tùng khai ban đầu từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng ông Giang không nhận. Sau đó, vào các dịp lễ, Tết, bị cáo đến gặp và ông Giang mới nhận tổng cộng 180 triệu đồng. Theo lời khai của Tùng, thời điểm đưa tiền, mỏ đã được cấp giấy phép khai thác.
Sau khi được phép khai thác, Tùng tổ chức hoạt động từ 7h đến 17h hằng ngày. Việc khai thác được phân chia theo tháng, mỗi cổ đông đảm nhận một tháng và cùng tham gia giám sát, lợi nhuận được phân chia giữa các thành viên. Tùng là người chịu trách nhiệm chính.
Ông Lê Đức Giang - cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa (Ảnh: Phùng Anh).
Trước câu hỏi của HĐXX về việc tại sao các cổ đông lại luân phiên khai thác mỗi người một tháng thay vì thống nhất hoạt động chung của doanh nghiệp, Tùng giải thích cách làm này nhằm bảo đảm quyền lợi công bằng cho các cổ đông. Bị cáo cho biết trong quá trình thực hiện không xảy ra mâu thuẫn.
Tùng thừa nhận thời gian đầu công ty khai thác đúng sản lượng được cấp phép, nhưng sau đó đã khai thác vượt sản lượng, dù không vượt phạm vi mỏ. Số tiền thu được từ phần khai thác vượt khoảng 75 tỷ đồng. Trong đó, Tùng hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng, các cổ đông khác cũng được hưởng lợi tương ứng. Bị cáo cho biết đã khắc phục khoảng 6 tỷ đồng.
Đối với hành vi vi phạm quy định về kế toán, Tùng khai công ty đã khai thác thực tế khoảng 147.000m³ nhưng chỉ kê khai 32.000m3. Cáo trạng xác định hành vi này gây thiệt hại hơn 8 tỷ đồng. Bị cáo cho biết đã khắc phục toàn bộ khoản thiệt hại được xác định.
Tùng còn khai trong quá trình khai thác, doanh nghiệp từng có đoàn thanh tra đến kiểm tra và chỉ ra một số vi phạm hành chính. Tuy nhiên, theo lời khai của bị cáo, đoàn thanh tra không phát hiện sai phạm liên quan đến việc khai thác vượt sản lượng.
Nguyễn Xuân Tùng còn khai, hàng ngày còn chỉ đạo Trần Văn Linh (nhân viên làm việc tại Mỏ) điều hành, hướng dẫn các tàu, thuyền ra vào khai thác cát tại các vị trí thuộc khu vực mỏ; phối hợp cùng đại diện các cổ đông cảnh giới việc các cơ quan chức năng kiểm tra.
Vậy chưa cần cơ quan chức năng giám sát, mình giám sát cơ quan chức năng trước à? HĐXX hỏi? Tùng đáp: Vâng.
Tại tòa, các cổ đông góp vốn đều thừa nhận sai phạm. Bị cáo Nguyễn Gia Hải khai biết hợp đồng chuyển nhượng ghi giá trị không đúng với số tiền thực tế các bên thỏa thuận, nhưng cho rằng mục đích ban đầu của mình chỉ là góp vốn đầu tư cùng Tùng.
Trong khi đó, bị cáo Nguyễn Thị Cúc thừa nhận hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, đồng thời bày tỏ mong muốn được nộp 2,2 tỷ đồng để khắc phục hậu quả, xin được xem xét không phải chấp hành hình phạt tù. Trước đề nghị này, HĐXX cho biết sẽ xem xét theo quy định.
Phiên tòa tiếp tục làm việc.
