Đặc sản lạ miệng nhưng không phải ai cũng ăn được
Bánh trứng kiến từ lâu được xem là món ngon độc đáo của các tỉnh miền núi như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn. Lớp bánh mềm, thơm quyện cùng phần nhân trứng kiến béo ngậy, khi ăn tạo cảm giác "nổ lách tách" trong miệng, khiến nhiều thực khách tò mò, thích thú.
Bánh trứng kiến là đặc sản nổi tiếng ở các tỉnh Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn.
Những năm gần đây, bánh trứng kiến trở thành món ăn "gây sốt" trên mạng xã hội, thu hút đông đảo thực khách tìm mua để trải nghiệm. Thế nhưng, đi cùng sự tò mò là những cảnh báo ngày càng nhiều về nguy cơ dị ứng sau khi ăn.
Thực tế, các cơ sở y tế đã ghi nhận không ít trường hợp phản ứng dị ứng, thậm chí sốc phản vệ. Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Lào Cai) tiếp nhận một bệnh nhân bị sốc phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Tuyên Quang), hai bệnh nhi cũng phải cấp cứu với biểu hiện nổi mẩn, khó thở, nôn ói chỉ sau khoảng một giờ sử dụng món ăn này.
Mặc dù trứng kiến là món ăn đặc sản với hương vị độc đáo tại vùng núi phía Bắc được yêu thích, nhưng không ít người lại bị dị ứng trứng kiến sau khi thưởng thức món ăn này.
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, hội viên Hội Da liễu Việt Nam cho biết, dù là đặc sản giàu dinh dưỡng và hương vị hấp dẫn, trứng kiến vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với người có cơ địa nhạy cảm.
Bác sĩ Thành cho biết, trứng kiến thường là trứng của kiến gai đen sống trong rừng chứa hàm lượng lớn protein, axit amin và chất béo tốt. Tuy nhiên, chính lượng protein dồi dào này lại có thể trở thành "tác nhân" kích hoạt phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch.
Ngoài ra, nguy cơ dị ứng còn đến từ nọc hoặc dịch tiết của kiến còn sót lại trong trứng, cũng như tạp chất nếu quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh.
Phản ứng dị ứng có thể xuất hiện chỉ sau vài phút đến vài giờ sau khi ăn, với các mức độ khác nhau. Ở mức nhẹ, người ăn có thể bị nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy, châm chích vùng miệng, hắt hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy. Có những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị phù nề môi, lưỡi, khó thở, tụt huyết áp, thậm chí sốc phản vệ tình trạng đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Ăn "đặc sản mạng", nhập viện vì dị ứng nặng
Mới đây, BSCKII Lê Thị Chi Phương, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Hà Nội cho biết, thời gian gần đây, số lượng bệnh nhân đến khám vì viêm da dị ứng, mày đay có xu hướng gia tăng.
Các trường hợp dị ứng ghi nhận với nhiều mức độ khác nhau, từ nhẹ đến nặng như phù môi, phù mi mắt, sưng bộ phận sinh dục hoặc lan toàn thân. Nguyên nhân đa dạng, bao gồm yếu tố thời tiết, môi trường, đặc biệt trong mùa xuân nóng ẩm, nhiều phấn hoa và côn trùng sinh sôi mạnh.
Đáng chú ý, bệnh viện tiếp nhận không ít ca dị ứng liên quan đến thực phẩm, trong đó có món bánh trứng kiến, loại đặc sản được rao bán rầm rộ trên mạng xã hội thời gian qua.
BSCKII Lê Thị Chi Phương khám cho bệnh nhân. Ảnh: N.Huyền.
Điển hình là trường hợp nữ bệnh nhân 25 tuổi (Hà Nội) nhập viện trong tình trạng nổi mày đay toàn thân, da xuất hiện dày đặc các mảng đỏ. Người bệnh ngứa ngáy dữ dội, kèm cảm giác nóng bừng và sốt nhẹ.
Qua khai thác tiền sử, bệnh nhân cho biết đã ăn bánh trứng kiến trước đó không lâu. Kết quả test dị nguyên cho thấy bệnh nhân dị ứng với kiến và gián ở mức độ 4-5 (thang điểm tối đa là 6).
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị mày đay cấp tính và nhanh chóng đưa ra phác đồ điều trị, giúp kiểm soát tình trạng dị ứng.
Từ xu hướng ăn theo "trend" trứng kiến này, bác sĩ Phương khuyến cáo, những người có cơ địa dị ứng cần đặc biệt thận trọng với các thực phẩm lạ như trứng kiến, loài giáp xác hay các côn trùng.
Những ai cần lưu ý khi ăn món bánh đặc sản này:
- Người có tiền sử dị ứng thực phẩm hoặc côn trùng
- Người mắc viêm da cơ địa, mề đay, hen phế quản
- Người chưa từng ăn các món có nguồn gốc từ côn trùng
Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người dân cần thận trọng khi thử các món ăn lạ, đặc biệt là những thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng.
Với những người từng có tiền sử dị ứng, nên chuẩn bị sẵn thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm epinephrine để xử lý kịp thời khi cần thiết.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau khi ăn trứng kiến, người dân cần lập tức ngừng sử dụng thực phẩm, uống nước ấm, nghỉ ngơi và theo dõi tình trạng sức khỏe.
Nếu triệu chứng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng như khó thở, tím tái, chóng mặt, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất. Tại đây, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc chống dị ứng, corticoid hoặc tiêm epinephrine để kiểm soát tình trạng sốc phản vệ.
Hương Giang (theo congluan, vietnamnet)
