Thu đúng chi sai là cũng vi phạm
Ngày 11/9, TAND Tp.Hà Nội tiếp tục phiên phúc thẩm vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ liên quan bà Nguyễn Thị Bình - cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình và cựu kế toán Phạm Minh Nguyệt.
Sai phạm của bà Bình được xác định xoay quanh việc thu tiền dạy thêm cao hơn mức trần quy định tại Quyết định 22/2013 của UBND Tp.Hà Nội (hiện đã bị huỷ). Cụ thể, theo Quyết định 22, với lớp 20-40 học sinh chỉ được thu tối đa 7.000-9.000 đồng/ tiết. Tuy nhiên, bị cáo yêu cầu giáo viên thu 15.000 đồng.
Song, sau phiên sơ thẩm, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) ra văn bản xác định Quyết định 22 của Hà Nội áp "giá trần" học phí là chưa phù hợp. Một ngày sau kết luận của Bộ Tư pháp, UBND Tp.Hà Nội bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013.
Cấp sơ thẩm căn cứ văn bản này để xác định số tiền nhà trường thu vượt là hơn 1 tỷ đồng. Số tiền thu được, 70% trả cho giáo viên trực tiếp giảng dạy, 30% dùng cho quản lý và cơ sở vật chất.
Bà Nguyễn Thị Bình - cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình (Ảnh: Thân Hoàng).
Tại phiên toà, bà Bình đã khóc và ngã gục tại toà và phải cần đến đội ngũ y tế sau khi nghe quan điểm đối đáp của VKSND Hà Nội. Theo đó, đại diện VKS đánh giá dù bị cáo thu tiền đúng nhưng nếu chi sai vẫn là vi phạm pháp luật.
VKS cho rằng bản án sơ thẩm mới chỉ đề cập việc "chi vượt quá", còn VKS cấp phúc thẩm lúc xem xét và tính toán trên tổng số 30% nguồn thu trích về cho nhà trường. Chưa kể việc chi còn có dấu hiệu sai mục đích và thiếu kiểm soát.
VKS dẫn chứng, theo quy định, 15% trích chi cho cơ sở vật chất chỉ được dùng phục vụ công tác dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, bị cáo không kiểm soát việc chi tiêu, dẫn đến các khoản chi sai quy định, không đúng mục đích như mua đồ lễ thắp hương, mua vòng hoa... Do vậy, VKS giữ nguyên quan điểm đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Luật sư Trần Hồng Phúc (một trong 8 người tham gia bào chữa cho bị cáo Bình) đặt vấn đề về "giá trị pháp lý tuyệt đối" của kết luận được Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật nêu ra. Đại diện Cục có mặt theo triệu tập, tiếp tục khẳng định quan điểm này. Song đại diện Sở Giáo dục Đào tạo và UBND Hà Nội có trả lời khác.
"Buổi sáng tôi hỏi, vị này khẳng định Quyết định 22 được ban hành đúng pháp luật, vẫn có giá trị và hiệu lực tại thời điểm xét xử sơ thẩm cũng như tại phiên tòa phúc thẩm. Nhưng buổi chiều, đồng nghiệp tôi hỏi, anh ấy lập tức thay đổi quan điểm, xoay sang trả lời phải về họp lại và xin ý kiến của UBND Hà Nội ", luật sư Phúc nói và cho rằng kết luận của Cục đương nhiên có giá trị pháp lý và thành phố Hà Nội phải thi hành, chứ không phải "về để họp với nhau và có ý kiến phản hồi cho tòa.
Khi tranh tụng, một số luật sư bảo vệ bị cáo Bình cũng cho rằng vụ án chưa rõ cách tính thiệt hại, số tiền thiệt hại, cũng không ai nhận bị thiệt hại. Có mặt tại toà, đại diện phụ huynh nói biết, đồng thuận với mức thu và mong HĐXX tuyên cựu Hiệu trưởng không phạm tội.
Cựu Hiệu trưởng bật khóc, mong được tuyên vô tội
Chiều muộn, phiên tòa kết thúc phần tranh luận. Trước khi HĐXX nghị án và dự kiến tuyên án vào ngày 14/9, các bị cáo được nói lời sau cùng.
Bước lên bục khai báo, bà Nguyễn Thị Bình nhiều lần nghẹn giọng, bật khóc. Có lúc bà không thể tiếp tục trình bày, chủ tọa phải động viên và tạm dừng phiên xử khoảng 5 phút.
Trở lại phòng xử, bà Bình nói mình "đã đi qua một con đường quá dài" và mong HĐXX phúc thẩm xem xét toàn diện vụ án, tuyên bà không phạm tội.
Bà nhắc lại quan điểm của luật sư rằng bản án hình sự là phán quyết nghiêm khắc nhất đối với một con người, nên mọi nhận định phải dựa trên chứng cứ và pháp luật.
Cựu hiệu trưởng cho rằng điều mình mong muốn không phải tiếp tục ở trong tình trạng pháp lý chưa được xác định dứt khoát. Theo bà, nếu vụ án tiếp tục được trả hồ sơ hoặc giải quyết theo cách không xác định rõ có phạm tội hay không, sự nghi ngờ vẫn sẽ đeo bám.
Bà mong muốn được tuyên vô tội, cho rằng nếu có một phán quyết như vậy thì đó không phải "đặc ân", mà là trả lại cuộc sống bình thường cho người không phạm tội.
Trong lời sau cùng, bà Bình cũng nhắc về những năm tháng công tác trong ngành giáo dục và các hoạt động chuyên môn. Bà cho biết từng làm hội thẩm nhân dân TAND quận Ba Đình, cộng tác viên thanh tra của Phòng GD&ĐT quận, tham gia đánh giá chất lượng trường học và viết sách, chuyên đề giáo dục.
Trước bà Bình, bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt - cựu kế toán Trường THCS Ba Đình, cũng xin HĐXX xem xét xác định mình không vi phạm pháp luật.
Bà Nguyệt nhắc đến Quyết định 22, văn bản liên quan đến việc xác định mức thu tiền dạy thêm trong vụ án. Theo bà, trước đây khi quyết định này còn hiệu lực, bà đã nhận khuyết điểm. Tuy nhiên, hiện Quyết định 22 đã bị hủy bỏ vì trái pháp luật.
