ĐBQH đề xuất nghiên cứu thêm chính sách giảm thuế VAT, tạo “vốn mồi” kích cầu du lịch

Sáng 7/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Ranh giới giữa lưu trú du lịch và BĐS nghỉ dưỡng rất mong manh

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Duy Minh (đoàn Tp.Đà Nẵng) bày tỏ thống nhất với sự cần thiết phải ban hành một Nghị quyết với những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội thể chế hóa Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.

Đối với các chính sách ưu đãi thuế. Nghiên cứu dự thảo, đại biểu nhận thấy tập trung nhiều vào các cơ chế ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, giảm tiền thuê đất và chủ yếu dành cho các dự án mới, mà thiếu đi những chính sách dành cho các doanh nghiệp đang trực tiếp tạo ra sản phẩm du lịch trên thị trường. 

Phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh, các công ty lữ hành, vận chuyển, lưu trú của Việt Nam ở quy mô vừa không được hưởng một cơ chế nào.

"Du lịch là một ngành có độ nhạy cảm rất cao về giá. Chênh lệch vài phần trăm hoặc vài trăm nghìn cũng đã có thể quyết định việc người ta chọn điểm đến nào", đại biểu nói.

Do đó, đại biểu đề xuất nghiên cứu thêm chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% xuống còn khoảng 7 đến 8%. Bởi, thời hạn của chính sách giảm thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết của Quốc hội sắp kết thúc. 

Theo đại biểu, việc giảm thuế giá trị gia tăng có thể tạo ra tác động đến nguồn thu của ngân sách trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nguồn này không bị mất đi mà sẽ như một nguồn "vốn mồi" để kích cầu tiêu dùng.

"Khi giá tour rẻ hơn thì thu hút được nhiều du khách hơn, từ đó cũng sẽ thu được nhiều ngân sách hơn. Các công ty lữ hành trong nước cũng có thể tăng tính cạnh tranh đối với các công ty lữ hành ở các quốc gia khác. Và du khách cũng sẽ tăng chi tiêu nhiều hơn vào các giá trị gia tăng như ẩm thực, dịch vụ giải trí, hoặc mua các đặc sản OCOP của địa phương", đại biểu Minh nói.

Về phân loại điều kiện dự án du lịch được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cho phát triển du lịch. Theo đại biểu, cả 3 nhóm dự án trên nhận được nhiều ưu đãi lớn và cũng đã loại trừ cho các hạng mục, các hợp phần kinh doanh dịch vụ casino, trò chơi có thưởng, kinh doanh bất động sản.

Tuy nhiên, đại biểu Minh cũng cho rằng trên thực tế đối với các tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô lớn, ranh giới giữa lưu trú du lịch và bất động sản nghỉ dưỡng rất mong manh, dễ bị lợi dụng chính sách ưu đãi thuế hoặc tiền thuê đất 70 năm để kinh doanh bất động sản.

"Các dự án du lịch thì nhà đầu tư thường phải dựa vào một phần bất động sản để bán hoặc cho thuê dài hạn để tạo ra dòng tiền nhanh trong giai đoạn ban đầu, bởi vì các hạng mục đầu tư cho du lịch thu hồi vốn rất lâu", đại biểu nói.

Bày tỏ thống nhất trong các dự án này có một phần diện tích đất dành cho bất động sản để giúp nhà đầu tư thu hồi vốn nhanh trong giai đoạn ban đầu.

Tuy nhiên, đại biểu cũng băn khoăn việc gia tăng diện tích bất động sản kéo theo gia tăng áp lực cho hạ tầng, xử lý nước thải và bê tông hóa rất nhiều khu vực, đi ngược lại với nguyên tắc ở Điều 2 là nguyên tắc về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tại dự thảo Nghị quyết.

Do đó, đại biểu đề xuất cần có quy định một tỉ lệ nhất định, ví dụ như từ 20 đến 25% tổng diện tích đất của dự án dành cho hạng mục bất động sản; còn lại chủ đầu tư có thể đầu tư các hạng mục cho du lịch, về cảnh quan và hệ thống khách sạn lưu trú.

Không thể chỉ nghĩ đến việc làm sao có thêm khách, xây thêm khách sạn

Trong khi đó, tham gia góp ý kiến, ĐBQH Trần Mạnh Huy (đoàn Tp.Đà Nẵng) cho biết, Nghị quyết 26 đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 45 đến 50 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu du lịch đạt 80 đến 90 tỷ đô la Mỹ.

Nhấn mạnh mục tiêu rất lớn, thời gian không còn nhiều. Muốn đạt được, đại biểu cho rằng không thể chỉ nghĩ đến việc làm sao có thêm khách, xây thêm khách sạn, khu nghỉ dưỡng.

Đại biểu đặt một câu hỏi khác: "Một du khách chi tiêu 100 đồng tại Việt Nam, cuối cùng bao nhiêu đồng thực sự tạo ra giá trị cho nền kinh tế, bao nhiêu đồng đến tay doanh nghiệp và người lao động địa phương?".

Từ đó, đại biểu Huy nêu 4 vấn đề đó là: Phần giá trị đến được với người dân; thử nghiệm có kiểm soát các mô hình kinh doanh du lịch mới; đánh giá kết quả sau thử nghiệm; khả năng chống chịu của doanh nghiệp.

Đối với phần giá trị đến được với người dân. Đại biểu Huy đề nghị khi hướng dẫn, Chính phủ quy định cách đo lường lợi ích thực chất: không chỉ đếm số hợp đồng liên kết hay số doanh nghiệp được hỗ trợ, mà phải đánh giá giá trị giao dịch, thu nhập của người dân và khả năng tham gia lâu dài vào chuỗi dịch vụ du lịch.

Phân tích về khả năng chống chịu của doanh nghiệp. Đại biểu cho rằng phát triển du lịch phải tính đến thiên tai, mùa thấp điểm và biến động thị trường. Ở miền Trung, mỗi khi du lịch gián đoạn, doanh nghiệp nhỏ và người lao động là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp. Nghị quyết 26 đã đặt vấn đề nghiên cứu cơ chế bảo hiểm rủi ro ngành du lịch có hỗ trợ của Nhà nước.

"Đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ nội dung này trong chương trình triển khai, trước hết đánh giá các công cụ bảo hiểm hiện hành và khả năng thí điểm cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp", đại biểu Huy nêu ý kiến.