Theo quy định tại Điều 23 Luật BHXH năm 2024, công dân Việt Nam đủ tuổi nghỉ hưu, có thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ 15 năm, đồng thời chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (thường là dưới 75 tuổi) sẽ được xem xét hưởng trợ cấp hằng tháng.
Điều kiện then chốt để được hưởng là người lao động phải có yêu cầu, không nhận BHXH một lần và không bảo lưu thời gian đóng để chờ đủ điều kiện.
Mức trợ cấp hằng tháng này được xác định dựa trên thời gian và mức đóng BHXH của từng người, nhưng mức thấp nhất sẽ bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội.
Từ ngày 1/7/2026, mức trợ cấp hưu trí xã hội đã được điều chỉnh lên 540.000 đồng/người/tháng theo Nghị định số 335/2026/NĐ-CP, do đó mức trợ cấp mới này cũng sẽ không thấp hơn con số này.
Một điểm cộng lớn cho chính sách này là trong suốt thời gian nhận trợ cấp hằng tháng, người lao động sẽ được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe. Đây là một điểm tựa an sinh quan trọng cho người cao tuổi.
Có thể thấy, quy định mới của Luật BHXH năm 2024 đã giải quyết một "khoảng trống" an sinh xã hội cho những người lao động có thời gian đóng BHXH ngắn, không đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng cũng chưa đến tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội. Trước đây, người lao động thường chỉ có lựa chọn nhận BHXH một lần, dẫn đến mất đi cơ hội có một nguồn thu nhập ổn định và quyền lợi BHYT về già.
Ảnh minh họa. (nguồn: BĐT Chính phủ)
Bên cạnh đó, thủ tục nhận trợ cấp hằng tháng cho người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu đã được tối giản, tạo thuận lợi cho người dân.
Theo đó, thủ tục hưởng chế độ này được quy định cụ thể tại Quyết định số 2270/QĐ-BTC ngày 19/8/2026 của Bộ Tài chính.
Thành phần hồ sơ
- Văn bản đề nghị (Mẫu số 14-HSB): Người lao động kê khai bản chính theo mẫu do cơ quan BHXH ban hành.
- Sổ BHXH: Người dân không cần phải nộp lại sổ BHXH bản giấy nếu cơ quan BHXH đã có dữ liệu điện tử liên thông đầy đủ trên hệ thống.
- Trường hợp ủy quyền thực hiện: Nếu người lao động không thể trực tiếp đi nộp, hồ sơ cần kèm theo văn bản ủy quyền đã được chứng thực theo đúng quy định pháp luật cùng với văn bản đề nghị (Mẫu số 14-HSB).
Quy trình thực hiện
Bước 1: Lập và nộp hồ sơ
Người lao động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nêu trên và nộp đến cơ quan BHXH theo một trong các cách thức linh hoạt: Trực tuyến (qua cổng dịch vụ công trực tuyến). Trực tiếp tại bộ phận một cửa của cơ quan BHXH. Gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính công ích.
Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết
Cơ quan BHXH có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ hợp lệ từ người lao động và tiến hành rà soát, giải quyết chế độ theo quy định.
Bước 3: Nhận kết quả giải quyết.
Người lao động nhận kết quả theo hình thức đã đăng ký (trực tiếp, bưu chính hoặc giao dịch điện tử). Kết quả nhận về bao gồm:
- Quyết định về việc hưởng trợ cấp hằng tháng (Mẫu số 07E - HSB).
- Thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được cấp trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng.
- Bản quá trình đóng BHXH (Mẫu số 04-HSB).
- Tiền trợ cấp hằng tháng.
- Thông báo về số tiền đóng một lần cho phần còn thiếu (mẫu số 35-HSB) - chỉ cấp đối với trường hợp người lao động có nguyện vọng đóng gộp một lần cho phần còn thiếu để hưởng liên tục cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Thời hạn giải quyết hưởng trợ cấp hằng tháng: Tối đa không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định.
Thời hạn giải quyết khi đóng gộp một lần cho phần còn thiếu: Tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày người lao động hoàn thành việc đóng đủ số tiền theo quy định cho cơ quan BHXH.
Lệ phí thực hiện: Người dân hoàn toàn không phải nộp bất kỳ khoản phí hay lệ phí nào.
Cơ quan giải quyết thủ tục: Người lao động nộp hồ sơ và giải quyết thủ tục tại BHXH tỉnh hoặc BHXH cơ sở theo phân cấp giải quyết thuận tiện nhất cho địa bàn cư trú của mình.
Minh Hoa (t/h)
