Liên minh châu Âu (EU) đang trong giai đoạn cuối của các cuộc đàm phán khẩn cấp nhằm thông qua gói trừng phạt thứ 21 chống lại Nga. Mục tiêu chính là tránh một điều chỉnh tự động "tai hại" đối với trần giá dầu Nga vào ngày 15/7.
Nếu các đại sứ không đạt được đồng thuận trước hạn chót này, trần giá dầu Nga hiện tại sẽ được điều chỉnh tự động, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với chiến lược trừng phạt của EU.
Trần giá dầu Nga hiện đang được EU và G7 ấn định ở mức 44,1 USD/thùng, và mức này đã được duy trì kể từ ngày 15/1/2026.
Theo cơ chế hiện hành, trần giá này phải được điều chỉnh tự động mỗi 6 tháng để duy trì ở mức thấp hơn 15% so với giá trung bình thị trường.
Điều đáng nói là do giá dầu toàn cầu tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông, mức trần giá mới có thể tăng mạnh lên khoảng 58 USD/thùng, thậm chí có thể đạt tới 75 USD/thùng theo một số ước tính.
Ủy ban châu Âu (EC) – cơ quan điều hành EU – coi kịch bản này là không thể chấp nhận được vì nó sẽ mang lại khoản doanh thu bạo lợi cho Điện Kremlin, giúp Nga tăng doanh thu từ xuất khẩu năng lượng để tài trợ cho chiến dịch quân sự ở Ukraine.
"Mức giá như vậy đối với dầu Nga là không thể chấp nhận được vì nó sẽ làm tăng đáng kể doanh thu năng lượng của Nga, cho phép Tổng thống Putin có thêm nguồn lực đáng kể cho cuộc chiến chống lại Ukraine", một quan chức châu Âu nói với trang European Pravda hồi đầu tháng này.
Ủy ban châu Âu coi kịch bản này là không thể chấp nhận được vì nó sẽ cho phép Tổng thống Nga Vladimir Putin có thêm nguồn lực đáng kể cho chiến dịch quân sự ở Ukraine. Ảnh: IRNA
Do đó, theo Euronews, EC đã đề xuất hoãn việc xem xét trần giá đến tháng 1 năm sau, đồng thời "đóng băng" mức 44,1 USD/thùng trong gói trừng phạt thứ 21.
Tuy nhiên, việc hoãn này gặp phải sự phản đối từ một số quốc gia, đặc biệt là Malta, Cộng hòa Síp và Hy Lạp có ngành dịch vụ hàng hải hùng mạnh.
Các nhà ngoại giao nhấn mạnh rằng cơ chế trần giá dầu được G7 thiết lập không chỉ nhằm giảm doanh thu của Nga mà còn duy trì ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Bất kỳ thay đổi nào cũng cần được phối hợp cẩn thận với các đối tác G7.
"Giới hạn giá dầu được G7 đưa ra không chỉ để giảm doanh thu của Nga từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch mà còn để duy trì sự ổn định trên thị trường năng lượng toàn cầu. Mục tiêu này đặc biệt phù hợp trong cuộc khủng hoảng hiện nay ở Trung Đông", một nhà ngoại giao châu Âu nói với Euronews.
"Do đó, bất kỳ điều chỉnh nào đối với cơ chế tự động của giới hạn giá dầu cần được cân nhắc kỹ lưỡng, phối hợp với các đối tác G7 của chúng ta", nhà ngoại giao này lập luận.
Gói trừng phạt thứ 21 của EU cũng bao gồm nhiều biện pháp khác, đòi hỏi phải đạt được sự đồng thuận nhất trí từ tất cả các nước thành viên EU.
Các cuộc họp gần đây giữa các Đại sứ EU chưa đạt kết quả, và một cuộc họp khẩn cấp vào cuối tuần này có thể được triệu tập để kịp thời hạn 15/7.
Trong gói này còn có các vấn đề gây tranh cãi như cấm nhập khẩu cá tuyết và cá pollack của Nga – sẽ ảnh hưởng đến Bồ Đào Nha và Đức, cấm bán tàu chở LNG, và lệnh cấm nhập cảnh đối với binh sĩ Nga.
Bulgaria hiện là rào cản lớn nhất khi phản đối việc đưa Thượng phụ Kirill và tỷ phú Vagit Alekperov vào danh sách trừng phạt.
Nếu không đạt thỏa thuận cho toàn bộ gói trừng phạt, các Đại sứ EU có thể tách riêng phần liên quan đến trần giá dầu – biện pháp cấp bách nhất – để thông qua trước, sau đó tiếp tục thảo luận các nội dung còn lại.
Trước đó, gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga đã được các nước EU thông qua vào ngày 23/4, bao gồm các hạn chế đối với "hạm đội bóng tối" và các cá nhân, tổ chức hỗ trợ tổ hợp công nghiệp - quân sự của Moscow, đồng thời đặt nền tảng cho lệnh cấm tiếp theo đối với các dịch vụ hàng hải liên quan đến nguồn cung dầu Nga.
Minh Đức (Theo Euronews, European Pravda)
