Giảm thu ngân sách gần 7.000 tỷ đồng để hỗ trợ thị trường
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ trưa 4/11, liên quan đến tác động của việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm giá điện 2%, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45 quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.
Theo nghị quyết này, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về mức 0%, áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Việc đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến hết tháng 3/2027, dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước gần 7.000 tỷ đồng.
Cùng với đó, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, tạo điều kiện giảm chi phí sinh hoạt của người dân và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tại họp báo (Ảnh: VGP).
Đánh giá tác động của 2 chính sách này đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), ông Chi cho biết, trong cơ cấu chỉ số giá tiêu dùng, điện sinh hoạt thuộc nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có quyền số 4,81%. Xăng dầu thuộc nhóm giao thông, có quyền số 4,53%.
Theo Thứ trưởng, giá điện và xăng dầu có vai trò quan trọng đối với diễn biến CPI do đây là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp đến chỉ số giá của nhóm tương ứng, đồng thời gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác.
Trên cơ sở số liệu thống kê ước tính, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dự kiến tác động làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10. Tác động đối với CPI bình quân năm 2026 là giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.
Thông tin thêm về diễn biến giá cả, Thứ trưởng Tài chính cho biết, CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.
Ông Chi đánh giá, việc giảm giá điện và điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sẽ góp phần giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ của doanh nghiệp; hỗ trợ đời sống người dân, ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Đáng chú ý, việc giảm giá xăng dầu có tác động đến chi phí logistics và dịch vụ vận tải. Theo số liệu được Thứ trưởng dẫn, chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách đường sông và khoảng 40-50% trong vận tải đường bộ.
Trong khi đó, việc giảm giá điện giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, đồng thời giảm chi phí sinh hoạt cho người dân.
5 nhóm giải pháp kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm
Cũng tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thông tin về kịch bản điều hành giá những tháng cuối năm 2026, trong bối cảnh CPI bình quân 10 tháng đã tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu kiểm soát khoảng 4,5% đặt ra cho cả năm.
Theo ông Chi, đây là áp lực rất lớn đối với công tác điều hành giá trong 2 tháng cuối năm. Trong tháng 10, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Trưởng ban. Tại cuộc họp, Bộ Tài chính trình các kịch bản triển khai những nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính đã đề xuất 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để kiểm soát mặt bằng giá.
Thứ nhất, chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cần thường xuyên cập nhật diễn biến giá trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp phù hợp, kịp thời, không để bị động trước các cú sốc về giá.
Thứ hai, bảo đảm nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cần chủ động phương án cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, nhất là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế; chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.
Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô. Trong đó, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định. Các bộ, ngành cần rà soát kỹ thời điểm, mức độ điều chỉnh giá, đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đặc biệt chú trọng điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu và điện.
Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và triển khai các giải pháp giảm chi phí đầu vào. Theo đó, cần kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng dịp cuối năm, lễ, Tết để trục lợi.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, quan điểm điều hành xuyên suốt là nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở khoảng 4,5%; không chủ quan trước các rủi ro phát sinh, điều hành chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
