Đa dạng mô hình, tạo sinh kế bền vững cho người dân
Tháng 9/2024, gia đình anh Nguyễn Văn Kiên (thôn Tường An, xã Phù Mỹ) vay 100 triệu đồng từ Phòng Giao dịch Phù Mỹ-Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Gia Lai để đầu tư sản xuất, thời hạn 36 tháng.
Với quyết tâm thay đổi, anh lựa chọn mô hình trồng nấm bào ngư theo hướng “lấy ngắn nuôi dài”, dùng lợi nhuận quay vòng tái đầu tư, từng bước mở rộng quy mô. Sau gần 2 năm, trang trại nấm đã vận hành ổn định, mang lại thu nhập tăng thêm khoảng 30 triệu đồng mỗi năm cho gia đình.
Trang trại trồng nấm bào ngư của gia đình anh Kiên
“Phần tăng thêm được gia đình tích lũy, phần còn lại dùng cho sinh hoạt và trang trải cuộc sống. Sau 2 năm, chúng tôi đã mở rộng quy mô trang trại, có thu nhập ổn định, đời sống được cải thiện. Kết quả này có được nhờ sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, đặc biệt là nguồn vốn tín dụng chính sách từ Phòng Giao dịch Phù Mỹ (Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Gia Lai)”, anh Kiên chia sẻ.
Trên địa bàn các xã Phù Mỹ, Phù Mỹ Nam, Phù Mỹ Đông… (thuộc huyện Phù Mỹ cũ, tỉnh Bình Định, nay thuộc tỉnh Gia Lai), những trường hợp như gia đình anh Kiên không hiếm.
Theo ông Nguyễn Hồng Đạo, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Mỹ Nam, tín dụng chính sách đã trở thành “đòn bẩy” hiệu quả, giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo, vươn lên làm giàu, từng bước cải thiện đời sống.
Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách từ Phòng GD Phù Mỹ - Ngân hàng CSXH tỉnh Gia Lai, gia đình ông Châu Tư (xã Phù Mỹ Nam, tỉnh Gia Lai) đầu tư vào trồng tiêu an toàn, nâng cao năng suất, thu nhập cho gia đình
"Từ các chương trình tín dụng như cho vay hộ nghèo, đặc biệt là vay tạo việc làm và vay hỗ trợ học sinh, sinh viên của Ngân hàng chính sách, nhiều gia đình ở Phù Mỹ Nam thực sự có cần câu cá để thay đổi cuộc sống. Ở trên địa bàn xã, nhiều hộ sử dụng vốn để làm các mô hình trồng cây hoa màu như ớt, dưa; trồng tiêu... rất hiệu quả. Thêm vào đó, vốn cho sinh viên giúp nhiều gia đình có điều kiện cho con học hành thành tài, các con em thụ hưởng chính sách này sau khi ra trường, nhiều em thành đạt quay trở về giúp quê hương bằng nhiều hành động thiết thực", ông Đạo cho hay.
Nếu tín dụng chính sách là "đòn bẩy" hỗ trợ trực tiếp vào các gia đình, thì các Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là bước đi lớn hỗ trợ toàn diện từ đầu tư hạ tầng cho các địa phương trong tỉnh. Nhiều xã của Gia Lai đã được đầu tư bài bản điện, đường, trường, trạm, các công trình phục vụ cộng đồng.
Cùng với đó, từ vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh đã đầu tư các mô hình kinh tế, tạo sinh kế ổn định cho người dân, mà xã Ia Pí là một ví dụ.
Năm 2025, xã Ia Phí (một xã thuộc khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai) triển khai chương trình cấp bò cái sinh sản cho người dân từ vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và ngân sách địa phương. Từ chương trình này, 182 con bò cái sinh sản và phân bón đã được trao tới tận tay 40 hộ trên địa bàn xã.
Nhận bò, bà con còn được hỗ trợ tập huấn kỹ thuật chăm sóc, nhân đàn, kết hợp chăn nuôi bò và trồng cây lâu năm, đàn bò cứ thế tăng lên, phân bò được ủ dùng chăm sóc cà phê, chi phí đầu vào giảm, thu nhập tăng.
Chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản cho bà con xã Ia Phí năm 2025
"Bà con phấn khởi lắm, có gia đình được nhận cặp bò sau thời gian chăm sóc đã cho ra bê con. Bà con thụ hưởng chính sách này rất phấn khởi. Để nhân rộng mô hình này, xã Ia Phí thành lập nhóm chăn nuôi bò sinh sản tại hai làng Yăng 3 và làng Or với 21 hộ tham gia, chủ yếu là hộ nghèo và cận nghèo. Dự án hỗ trợ bò cùng lớp tập huấn, giúp thay đổi tập quán chăn nuôi truyền thống sang sản xuất bền vững. Từ kết quả này, năm 2026, chúng tôi tính toán để có thể mở rộng mô hình này trên địa bàn xã, tăng thu nhập cho người dân", ông Nguyễn Công Sơn, Chủ tịch UBND xã Ia Phí cho hay.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, trong giai đoạn 2021 – 2025, tỉnh phân bổ 1.689 tỷ đồng thực hiện các chương trình giảm nghèo bền vững, trong đó có 717 tỷ đồng đầu tư phát triển và 971 tỷ đồng vốn sự nghiệp tập trung thúc đẩy phát triển kinh tế ở các địa bàn khó khăn trong toàn tỉnh. Kết quả, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh còn 18.567 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 2,18%, giảm 1,2% so với năm 2024, với 9.802 hộ nghèo đã thoát nghèo. Riêng hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) giảm 4,58% so với năm 2024, có 8.085 hộ thoát nghèo.
Giảm nghèo bền vững gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Giai đoạn năm 2021 – 2025, nhờ thực hiện đồng bộ các chính sách hỗ trợ giảm nghèo từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn và miền núi ở tỉnh Gia Lai. Bước sang giai đoạn 2026–2030, Gia Lai đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%–10,5% mỗi năm. Trong bối cảnh đó, chính quyền tỉnh Gia Lai xác định công tác giảm nghèo bền vững không tách rời mà là một trong nhân tố cốt lõi để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng này.
Trao đổi với PV, bà Nguyễn Thế Vy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, hiện Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026–2035 tại Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025. Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phê duyệt Chương trình giai đoạn I (2026–2030) tại Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026.
Không chỉ hỗ trợ vốn, chính quyền các cấp tỉnh Gia Lai hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, chuyển giao giống cây trồng năng suất cao giúp người dân nâng cao hiệu quả kinh tế
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Gia Lai đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở ngành và địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện với 2 hợp phần, 15 nội dung thành phần và 72 nội dung cụ thể. Trong đó, bốn trọng tâm được ưu tiên gồm: đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn và thủy lợi (Nhà nước hỗ trợ vật tư, vật liệu; nhân dân tham gia ngày công và quản lý công trình); đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế và khả năng tạo việc làm bền vững; triển khai các dự án tạo sinh kế, liên kết phát triển sản xuất nâng cao thu nhập; và đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống cấp nước sạch nông thôn.
Kết quả rà soát bước đầu cho thấy quy mô nhu cầu rất lớn: 117/135 xã, phường đăng ký bê tông hóa giao thông nông thôn với tổng chiều dài 6.804,867 km; kiên cố hóa kênh mương 1.141,82 km; 124/135 xã, phường đề xuất đào tạo nghề cho 24.965 lao động; 107/135 xã, phường đề xuất 833 dự án phát triển sản xuất hỗ trợ cho 30.987 hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.
Năm 2026, tỉnh Gia Lai giao các đơn vị chuyên môn nghiên cứu, chuyển giao các giống cây trồng, vật nuôi mới, năng suất cho người dân, đặc biệt là bà con vùng DTTS&MN để đầu tư sản xuất, góp phần giảm nghèo bền vững
"Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh phấn đấu còn 0,88%, hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết Tỉnh Đảng bộ đề ra, đồng thời các xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn cơ bản thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn. Sau khó có đánh giá toàn diện trên cơ sở rà soát nhu cầu của từng địa phương, Sở có tham mưu UBND tỉnh để có chỉ đạo phù hợp; đồng thời phối hợp với các địa phương bắt tay vào triển khai các chương trình đúng với nhu cầu, đảm bảo kế hoạch đề ra", bà Vy cho hay.
Để thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp trong bối cảnh toàn tỉnh hướng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ông Dương Mah Tiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai tại buổi làm việc Viện Khoa học kỹ thuật Duyên hải Nam Trung bộ đã nhấn mạnh việc chuyển giao các giống cây trồng, vật nuôi mới, đặc biệt là các giống lúa chất lượng cao, cây rau màu, cây công nghiệp chất lượng cao để phục vụ sản xuất cho người dân, đặc biệt là người dân ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với chuyển giao giống mới, tỉnh tăng cường hợp tác ứng dụng khoa học, kỹ thuật công nghệ vào sản xuất, góp phần tăng năng suất, cải thiện đời sống và tăng thu nhập cho người dân. Đây chính là một những giải pháp then chốt góp phần tạo sinh kế, thúc đẩy phát triển, từ đó góp phần giảm nghèo trên địa bàn tỉnh.
