Những con số "biết nói"
Cho đến thời điểm hiện nay, giải ngân vốn đầu tư công tại nhiều bộ, cơ quan Trung ương, địa phương vẫn tiếp tục chậm, nhất là trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, đến hết tháng 7/2021, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch chi tiết cho các dự án đủ điều kiện giải ngân là 398.616 tỷ đồng, đạt 86,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó, vốn trong nước đạt 86,05% kế hoạch, vốn nước ngoài đạt 89,27% kế hoạch.
Trong khi đó, đến nay, số vốn của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương chưa phân bổ chi tiết cho các dự án còn lại khá lớn, khoảng 62.683 tỷ đồng, bằng 13,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
![Kinh tế vĩ mô - Giải ngân vốn đầu tư công chậm có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển kinh tế](https://nguoiduatin.mediacdn.vn/media/nguyen-minh-anh/2021/08/20/giai-ngan-dau-tu-cong-1.jpg)
(Ảnh minh họa: Báo Công Thương)
Trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều biện pháp chỉ đạo quyết liệt, cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2021. Tuy nhiên, kết quả giải ngân vốn đầu tư công đến 31/7/2021 mới đạt 36,71% so với kế hoạch vốn năm 2021 được Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2020 (40,67%), đặc biệt tỷ lệ giải ngân vốn ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài rất thấp, chỉ đạt 7,52%.
Theo số liệu của tổng cục Thống kê, vốn ngân sách nhà nước giải ngân tính đến 31/7/2021 đạt 169,3 nghìn tỷ đồng, bằng 36,7% kế hoạch, giảm 40,67% so với cùng kỳ năm 2020. Bên cạnh một số Bộ và địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn từ nguồn ngân sách nhà nước cao, vẫn còn 7 Bộ, cơ quan Trung ương chưa giải ngân kế hoạch vốn và có 2 Bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 1%.
Để phấn đấu đạt tỷ lệ giải ngân năm 2021 trên 95% kế hoạch theo tinh thần Nghị quyết số 63/NQ-CP ngày 29/6/2021 của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải ngân vốn đầu tư công và xuất khẩu bền vững những tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ban hành Công điện số 1082/CĐ-TTg ngày 16/8/2021 về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021.
Công điện của Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án sử dụng vốn đầu tư công năm 2021 để hoàn thành việc giao vốn chi tiết cho các dự án. Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tiến độ thi công, tháo gỡ khó khăn vướng mắc về đất đai, tài nguyên…
Chính phủ đã yêu cầu thành lập ngay Tổ công tác đặc biệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong từng bộ, cơ quan, địa phương do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị, Chủ tịch UBND các cấp đứng đầu để thường xuyên lãnh đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, xử lý các điểm nghẽn trong giải ngân đầu tư công.
Góc nhìn từ địa phương và giải pháp
Ở góc độ địa phương, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Kiên Giang Nguyễn Thống Nhất cho rằng, tiến độ giải ngân đầu tư công của Kiên Giang vẫn chậm là do cơ quan, đơn vị chưa chủ động hoặc phối hợp chưa hiệu quả với các cơ quan chuyên môn trong việc đề xuất trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án đầu tư để triển khai thực hiện.
Bộ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, tỷ lệ giải ngân thấp làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, gây lãng phí nguồn lực; đồng thời, có thể làm mất đi cơ hội tạo ra động lực phát triển cần thiết cho nền kinh tế.
"Tập trung đẩy mạnh tiến độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc liên quan đến đất đai, tài nguyên. Cùng đó, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thi công; nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng. Ngoài ra, rà soát, điều chuyển kế hoạch vốn giữa các dự án chậm giải ngân sang dự án có tiến độ giải ngân tốt, còn thiếu vốn", Bộ trưởng Dũng nhấn mạnh.
Thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho rằng, trước hết là do phân bổ, giao chi tiết kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước tại các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương năm 2021 chậm, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia.
Cùng với đó, việc áp dụng chế tài xử lý đối với các cơ quan, đơn vị để chậm, muộn trong phân bổ ngân sách chưa quyết liệt. Vướng mắc về đầu tư chậm được xử lý như: giải phóng mặt bằng, tái định cư tại một số dự án. Một số dự án ODA vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục gia hạn, hồ sơ thiết kế, thẩm định…
Vai trò người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ; lập kế hoạch vốn chưa với sát thực tế và khả năng giải ngân; thiết kế thi công, đấu thầu lựa chọn nhà thầu chậm, giải phóng mặt bằng chưa được giải quyết dứt điểm…
Đến nay, quy trình, thủ tục thanh quyết toán vốn đầu tư công còn bất cập; sự phối hợp giữa các cơ quan có trường hợp thiếu chặt chẽ; việc thanh tra, kiểm tra chưa quyết liệt; xử lý các trường hợp chậm trễ, vi phạm quy định còn chưa kịp thời, nghiêm minh...
Min (Tổng hợp từ báo Tin Tức/Vietnam Plus)