Sau chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử lập pháp cuối tuần qua, ông Peter Magyar vừa vạch ra tầm nhìn rõ ràng trên nhiều lĩnh vực then chốt.
Trong một cuộc họp báo kéo dài 3 giờ với truyền thông Hungary và quốc tế ngày 13/4, ông Magyar cam kết khôi phục mối quan hệ mang tính xây dựng với Liên minh châu Âu (EU), ngay cả khi có một số quan điểm trái ngược tiềm tàng về các vấn đề then chốt như Ukraine, Nga và chính sách di cư.
Vị chính trị gia 45 tuổi cho biết, ông muốn chính phủ được thành lập vào đầu tháng 5, đồng thời khẳng định cử tri đã trao cho ông quyền lực "không chỉ để thay đổi chính phủ" sau 16 năm dưới sự lãnh đạo của ông Viktor Orban.
Đa số tuyệt đối 2/3 mà Đảng Tisza trung hữu của ông Magyar giành được trong cuộc bầu cử đồng nghĩa với việc họ sẽ có thể tự do củng cố pháp quyền mà không gặp trở ngại gì, và theo đó có khả năng "mở khóa" hàng tỷ Euro tiền tài trợ từ EU, nhưng các nhà phân tích cho rằng chính phủ mới ở Hungary sẽ phải thực hiện các cải cách thực sự để gặt hái được lợi ích.
Ông Magyar cam kết sẽ sửa đổi hiến pháp để giới hạn nhiệm kỳ Thủ tướng chỉ còn 2 nhiệm kỳ (tổng cộng 8 năm). Quy định này sẽ áp dụng hồi tố và ngăn cản ông Orban quay lại nắm quyền trong tương lai.
"Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để khôi phục nhà nước pháp quyền, dân chủ đa nguyên và hệ thống kiểm soát – cân bằng quyền lực", ông Magyar tuyên bố.
Ông Peter Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza trung hữu “thân châu Âu” và là Thủ tướng đắc cử Hungary. Ảnh: Getty
Tân lãnh đạo Hungary dự đoán sẽ có một số bất đồng với EU, nhưng ông khẳng định bản thân luôn tìm kiếm sự thỏa hiệp. Ông muốn thực hiện 3 chuyến thăm nước ngoài đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Hungary tới Ba Lan, Áo và trụ sở EU ở Brussels.
Ông Magyar khẳng định Hungary đã chọn con đường "thân châu Âu". Ông coi kết quả bầu cử – đúng 23 năm sau cuộc trưng cầu dân ý gia nhập EU – là sự xác nhận vị trí của Hungary trong châu Âu.
Tân Thủ tướng Hungary dự kiến sớm gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen để đàm phán giải phóng nguồn vốn, đồng thời cam kết Hungary sẽ là thành viên tích cực, hợp tác thay vì cản trở các quyết định chung của khối.
Sự thay đổi này được châu Âu hoan nghênh như một chiến thắng của các giá trị EU sau thời kỳ Hungary thường xuyên xung đột với Brussels.
Nga và Ukraine đã có những phản ứng đầu tiên với kết quả bầu cử ở Hungary.
Các quan chức Ukraine phản ứng với sự lạc quan thận trọng. Ngay trong ngày 12/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nhanh chóng chúc mừng ông Magyar, nói rằng Kiev sẵn sàng cho "các cuộc gặp gỡ và công việc xây dựng chung".
Ông Magyar cho biết ông không ủng hộ việc Ukraine gia nhập EU theo con đường nhanh chóng và muốn đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý. Ông không nghĩ điều này sẽ xảy ra trong thập kỷ tới.
Ông ủng hộ đề xuất về khoản vay 90 tỷ Euro của EU cho Ukraine, trong đó có điều khoản cho phép Hungary, Cộng hòa Séc và Slovakia được miễn trừ.
Điện Kremlin cho biết, Nga tôn trọng sự lựa chọn của cử tri Hungary và sẽ tiếp tục "quan hệ thực dụng" với chính phủ mới ở Budapest.
Tuy nhiên, những người theo đường lối cứng rắn ở Nga coi thất bại của ông Orban là một đòn giáng mạnh, khi điều này kéo theo việc mở khóa nguồn tài trợ của EU cho Ukraine để tiếp tục chống lại Nga thêm một năm nữa.
Bản thân ông Magyar cũng muốn duy trì quan hệ thực tế với Nga vì Hungary "không thể thay đổi vị trí địa lý" và các mối quan hệ hiện có về năng lượng. Tân lãnh đạo Hungary muốn đa dạng hóa nguồn cung năng lượng để giảm sự phụ thuộc của đất nước vào bất kỳ nguồn nào.
Ông Magyar muốn Nga chấm dứt cuộc giao tranh chống lại Ukraine, nhưng không kỳ vọng Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ lắng nghe lời khuyên của mình. Tuy nhiên, nếu cuộc chiến kết thúc, ông muốn dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga "ngay lập tức".
Minh Đức (Theo The Guardian, India Today)
