Các nhà thiên văn học vừa công bố một phát hiện gây kinh ngạc về WR 112, một trong những hệ sao lớn nhất và có tuổi thọ ngắn nhất vũ trụ. Dù có kích thước khổng lồ, ngôi sao này lại đang sản xuất ra những hạt bụi siêu nhỏ, chỉ được đo bằng phần tỷ mét (nanomet).
Vì sao những ngôi sao khổng lồ lại tạo ra những hạt bụi siêu mịn?
Donglin Wu, tác giả chính của nghiên cứu từ Viện Công nghệ California (Caltech), cho biết: "Thật kinh ngạc khi biết rằng những ngôi sao khổng lồ nhất lại tạo ra những hạt bụi nhỏ nhất trước khi chết. Sự chênh lệch kích thước giữa ngôi sao và hạt bụi nó tạo ra là khoảng 1 tỷ tỷ lần".
WR 112 là một hệ sao đôi hiếm gặp chứa một sao Wolf–Rayet – loại sao cực nóng đang ở giai đoạn cuối đời. Khi những luồng gió sao tốc độ cao từ hai ngôi sao va chạm vào nhau, khí bị nén lại, nguội đi và kết tinh thành bụi. Quá trình này tạo ra những dải bụi xoắn ốc tuyệt đẹp, trông giống như một chiếc chong chóng khổng lồ giữa không gian.
Trong nhiều thập kỷ, các phép đo về kích thước bụi xung quanh các hệ sao này luôn mâu thuẫn khi một số cho kết quả siêu nhỏ, số khác lại cho kết quả lớn hơn gấp nhiều lần. Để giải mã, nhóm nghiên cứu đã kết hợp dữ liệu từ hai đài quan sát mạnh nhất thế giới hiện nay:
- Kính thiên văn James Webb (JWST): Nhạy bén với hồng ngoại, giúp nhìn thấy các cấu trúc bụi ấm áp.
- Hệ thống ALMA (Chile): Quan sát ở bước sóng milimet, cực mạnh trong việc phát hiện các hạt bụi lớn và nguội.
Kết quả thật bất ngờ khi ALMA hầu như không phát hiện được tín hiệu gì, trong khi JWST lại thấy các dải xoắn ốc rất sáng. Điều này chứng minh rằng phần lớn các hạt bụi ở đây siêu nhỏ (chỉ vài nanomet), khiến chúng gần như "vô hình" trước ALMA nhưng lại hiện rõ dưới "mắt thần" của JWST.
Kính JWST giúp giới thiên văn tìm ra những bí ẩn lớn của vũ trụ.
WR 112 là một "nhà máy" sản xuất bụi cực kỳ năng suất. Mỗi năm, nó tạo ra lượng bụi tương đương với khối lượng của 3 mặt trăng. Vì loại bụi này rất giàu Carbon, phát hiện này giúp các nhà khoa học đánh giá chính xác hơn cách các thiên hà tích lũy Carbon theo thời gian.
Những hạt bụi Carbon siêu nhỏ này sẽ trôi dạt vào không gian liên sao, hòa trộn vào các đám mây khí mà cuối cùng sẽ sụp đổ để hình thành nên các ngôi sao và hành tinh mới – tương tự như cách Trái Đất được tạo ra.
An An - IE
