Các UAV trinh sát của Ukraine được trang bị hệ thống né tránh nhằm đối phó với máy bay không người lái của đối phương hiện đã được sử dụng tại tuyến đầu, cho thấy cả hai phía đang nhanh chóng thích ứng với các biện pháp đối phó mới vốn đang trở nên phổ biến trên chiến trường.
UAV trinh sát Leleka-100 của Ukraine (Ảnh: Người cung cấp thông tin Potuzhnyi qua Defence Express)
Bằng chứng về điều này xuất hiện sau khi kênh OSINT Potuzhnyi informator công bố hình ảnh UAV trinh sát Leleka-100 của Ukraine bị lực lượng Nga bắn hạ. Chiếc UAV được trang bị hệ thống né tránh tiêu chuẩn Snich, vốn được thiết kế để gây khó khăn cho việc đánh chặn của UAV cảm tử đối phương, chứ không nhằm đảm bảo khả năng bảo vệ tuyệt đối.
Trong khi không hệ thống nào có thể được coi là "hiệu quả 100%", các giải pháp này làm tăng đáng kể mức độ khó khăn khi đối phương khóa mục tiêu. Bằng cách buộc UAV đánh chặn phải liên tục điều chỉnh hướng tiếp cận, các hệ thống né tránh làm giảm xác suất bị đánh trúng và kéo theo đó là giảm tổng số UAV bị tổn thất.
Nga cũng đã đi theo hướng tương tự kể từ nửa cuối năm 2024, khi các hệ thống né tránh tương đương bắt đầu xuất hiện trên UAV trinh sát của họ. Theo thời gian, các tính năng này đã chuyển từ các cải tiến lắp ráp tại chiến trường sang trang bị lắp đặt tại nhà máy, góp phần hình thành dạng "không chiến" giữa các UAV mà giới vận hành ngày càng đề cập tới.
Hệ thống Snich, được phát triển cho UAV Leleka-100 bởi Deviro, về mặt khái niệm tương tự với các giải pháp của Nga. Nó được thiết kế nhằm phát hiện các UAV đánh chặn đang tiếp cận và hỗ trợ UAV thực hiện các động tác né tránh để phá vỡ quỹ đạo tấn công của đối phương.
UAV trinh sát Leleka-100 của Ukraine (Ảnh chụp màn hình qua Defence Express)
Hệ thống Snich lần đầu được công bố công khai vào tháng 9/2025, khi một phiên bản ban đầu sử dụng camera gắn trên máy bay đang được thử nghiệm. Cấu hình đó được cho là gặp vấn đề với các vùng mù, dẫn tới việc phát triển song song các biến thể tích hợp khả năng thu phát tín hiệu (SIGINT) và thậm chí cả các yếu tố tác chiến điện tử. Hình ảnh chụp chiếc Leleka-100 bị bắn hạ cho thấy rõ một camera, nhưng không rõ liệu các phương thức phát hiện hoặc biện pháp đối phó khác có được tích hợp trong biến thể cụ thể này hay không.
Không có thông tin chi tiết về hoàn cảnh chiếc UAV bị bắn rơi, vì vậy cũng không thể xác định liệu hệ thống né tránh đã hoạt động đúng như dự kiến, chỉ giảm thiểu một phần vụ tấn công, hay không kịp kích hoạt. Sự không chắc chắn này phản ánh bản chất thử nghiệm của cuộc cạnh tranh công nghệ đang phát triển nhanh chóng.
Nhìn chung, các UAV đánh chặn UAV cảm tử đã trở thành công cụ sản xuất hàng loạt, giá rẻ nhằm đối phó với cả UAV tấn công và UAV trinh sát. Khi chúng hiện đã được sử dụng rộng rãi bởi cả lực lượng Ukraine và Nga, quá trình phát triển các công nghệ né tránh, phát hiện và chống đánh chặn nhiều khả năng sẽ tiếp tục leo thang ở cả hai phía, tiếp tục làm thay đổi cục diện tác chiến trên không ở cấp độ chiến thuật.
Thế Hải (Theo Defence Express)
