Được mùa biển, cả làng đều vui như Tết
Một ngày cuối năm Ất Tỵ, chúng tôi tìm về khu phố Thượng Hải, phường Hải Thanh (nay là phường Tĩnh Gia), tỉnh Thanh Hóa - nơi có làng nghề nước mắm thủ công Ba Làng nổi tiếng xứ Thanh.
Trời hứng nắng, như xua bớt cái lạnh cuối đông, trên con đường nhựa đang thi công chạy dọc theo bờ sông ở đầu làng, rất đông người dân đang hồ hởi làm việc. Hai người một nhóm, họ cùng nhau bê từng mẻ cá cơm vừa từ lò hấp ra phơi nắng.
Cá cơm ướp muối sau khi hấp chín được mang ra phơi làm cá khô.
Được mùa biển khiến cả làng đều vui, người dân có thêm thu nhập sắm Tết.
Chị Dung, trú tại khu phố Thượng Hải cho biết, gia đình chị làm nghề thu mua, hấp và phơi cá khô hàng chục năm nay. Thường vào dịp cuối năm Âm lịch là vào vụ đánh bắt cá cơm. Năm nay, nhờ được lộc biển nên ngư dân ra khơi đánh bắt được nhiều cá. Điều này đồng nghĩa với việc gia đình chị và công nhân có thêm việc làm và thu nhập.
Khi tàu cập bờ, cá được gia đình chị và một số hộ gia đình tại địa phương thu mua, rửa sạch rồi cho vào lò hấp. Cá sau khi hấp chín sẽ được đưa ra phơi khô để cung cấp ra thị trường. Tại Thượng Hải có gần 5-6 hộ gia đình làm nghề thu mua cá như gia đình chị Dung. Từ đầu mùa đánh bắt tới nay, gia đình chị đã thu mua và chế biến được hàng trăm tấn cá.
Cá cơm được phơi khô để bán ra thị trường phục vụ Tết.
Đang phơi cá với mọi người, bà Lan chia sẻ, ba tháng nay bà cùng với chị em trong khu phố đi phơi cá cho gia đình chị Dung để kiếm tiền sắm Tết. Mỗi giờ họ được trả công 30.000 đồng, ngày cho thu nhập từ 250.000 – 300.000 đồng. Từ nay tới Tết, nếu công việc đều đặn, họ sẽ có thu nhập từ 9 – 10 triệu đồng. Đây là một khoản tiền lớn để gia đình sắm Tết.
Nước mắm truyền thống sự kết tinh của cá và muối
Theo tìm hiểu của PV, cái tên nước mắm Ba Làng xuất hiện cách đây hàng trăm năm, gồm 3 làng truyền thống là Xuân Tiến, Quang Minh và Thượng Hải và đến nay đã nổi tiếng khắp cả nước.
Chị Nguyễn Thị Thủy – HTX Ngọc Thủy dẫn chúng tôi đi tham quan khu sản xuất và giới thiệu về nghề làm nước mắm của gia đình. Theo chị Thủy, làm nước mắm là nghề thủ công truyền thống lâu đời của địa phương và có tên gọi chung là nước mắm Ba Làng.
Cách đây hơn 30 năm, sau khi kết hôn, vợ chồng chị đã nối nghiệp gia đình làm nước mắm. Thời gian đầu, công việc gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và thị trường. Gần đây, nhờ vào thương hiệu nước mắm Ba Làng và chất lượng tốt nên nước mắm của gia đình chị ngày càng được khách hàng ưa chuộng.
Bể nước mắm ủ nhiều năm của HTX Ngọc Thủy.
Chị Thủy nếm thử nước mắm của gia đình trước khi bán ra thị trường phục vụ Tết Nguyên đán.
Nước mắm truyền thống là kết tinh của cá biển và muối.
Chị Thủy chia sẻ, nước mắm truyền thống khác hoàn toàn với nước mắm công nghiệp là được làm từ cá biển và muối, bằng phương pháp thủ công. Để có được nước mắm ngon ngoài kinh nghiệm thì khâu chọn cá để ướp rất quan trọng, cá phải tươi ngon.
Cá mua từ tàu về được cho vào bể ủ cùng với muối theo tỷ lệ 4 - 5 cá 1 muối. Ủ từ 2- 3 năm cá chín thì sẽ được mở van cho nước mắm chảy xuống bể hứng, mới bán ra thị trường. Để cá chín đều, nước mắm ngon thì quá trình ủ phải phơi nắng và liên tục đảo đều. Mỗi năm HTX của chị Thủy ướp khoảng 100 tấn cá để làm nước mắm.
Ngoài sản xuất nước mắm, HTX của chị Thủy còn làm cá khô, mắm tôm, mắm tép… Dịp cuối năm, do nhu cầu tiêu dùng tăng cao nên công nhân của gia đình làm việc từ sáng tới tối để sản xuất, kịp đóng hàng phục vụ người dân ăn Tết.
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, một cán bộ phường Tĩnh Gia cho biết, làm nước mắm là nghề truyền thống của địa phương hàng trăm năm nay. Nước mắm Ba Làng là thương hiệu nổi tiếng và hiện có nhiều gia đình làm nghề. Nhờ làm nước mắm mà nhiều gia đình có thu nhập khá và nghề này cũng tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động tại địa phương.
