Nghị quyết 68 là một trong các Nghị quyết được Đảng, Nhà nước xác định là một định hướng lớn, có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy, phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, là quyết sách quan trọng để tạo nền tảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững.
Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, khu vực kinh tế tư nhân đang ghi nhận những chuyển biến tương đối rõ nét cả về quy mô và chất lượng phát triển. Nhiều chính sách đã bắt đầu đi vào thực chất, tạo động lực mới cho tăng trưởng.
Báo chí đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm để làm rõ hơn những tác động tích cực của Nghị quyết 68 tới cộng đồng kinh doanh cũng như môi trường doanh nghiệp.
Cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động
PV: Thưa Thứ trưởng, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị được xem là một bước ngoặt trong tư duy phát triển. Sau một năm kể từ khi Nghị quyết được ban hành, Thứ trưởng đánh giá như thế nào về những kết quả ban đầu và chuyển biến của khu vực kinh tế tư nhân?
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm: Sau gần một năm triển khai, Nghị quyết 68 đã tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp và kinh doanh trong xã hội.
Năm 2025, cả nước có gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực kinh tế tư nhân ước đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8%.
Đà phục hồi và gia nhập thị trường tiếp tục được duy trì trong 4 tháng đầu năm 2026. Cả nước ước đạt gần 75.000 doanh nghiệp thành lập mới, cùng với đó là hơn 48.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Qua đó nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 doanh nghiệp, tăng 36,7%. Tính đến hết ngày 18/5/2026, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động.
Cùng với đà phục hồi kinh tế và niềm tin gia tăng của khu vực kinh tế tư nhân, việc chuẩn bị thành công lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán đã tạo động lực mới cho dòng vốn đầu tư.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm (Ảnh: Đức Trung).
Giá trị giao dịch bình quân từ đầu năm 2026 đạt khoảng 32.700 tỷ đồng/phiên, tăng 12,1% so với bình quân năm trước. Tính đến hết tháng 4/2026, tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường chứng khoán Việt Nam đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Con số này tương đương khoảng 82% GDP Việt Nam năm 2025 (524 tỷ USD). Số lượng nhà đầu tư tiếp tục bùng nổ, đạt gần 13 triệu tài khoản, tăng hơn 29% so với cuối năm 2024.
Kết quả phục hồi và tăng trưởng sản xuất - kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục tác động tích cực tới thu ngân sách Nhà nước. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước ước đạt 1.114 nghìn tỷ đồng, bằng 44% dự toán và tăng 15,2% so với cùng kỳ.
PV: Nghị quyết 68 đặt trọng tâm vào cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân. Thứ trưởng đánh giá như thế nào về kết quả triển khai và những chuyển biến thực chất thời gian qua?
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm: Ngay từ đầu tháng 4/2026, với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ đã ban hành 11 Nghị quyết về cắt giảm (bãi bỏ), phân cấp và đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc các lĩnh vực quan trọng như tư pháp, đầu tư, môi trường…
Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 15 Quyết định phê duyệt Phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 Bộ, dự kiến sẽ bãi bỏ 606 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 2.479 thủ tục hành chính.
Tính đến ngày 15/4/2026, các bộ, ngành đã thực thi phương án đơn giản hóa và chủ động cắt giảm 292 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 1.640 thủ tục kinh doanh; cắt giảm 2.594/6.974 đăng ký doanh nghiệp (đạt tỉ lệ 37,2%); tương ứng cắt giảm 30,9% thời gian thực hiện thủ tục hành chính (khoảng 27.704 ngày/89.721 ngày) và 38% chi phí tuân thủ (khoảng 45.500 tỷ đồng/ 120.000 tỷ đồng).
Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ tháng 3/2026 đã rà soát, cắt giảm mạnh danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, Chính phủ đã trình Quốc hội cắt giảm 38 ngành, nghề và điều chỉnh phạm vi 20 ngành, nghề.
Tính đến ngày 15/4/2026, các bộ, ngành đã thực thi phương án đơn giản hóa và chủ động cắt giảm 292 thủ tục hành chính (Ảnh: Hữu Thắng).
Đồng thời, Luật bổ sung các quy định để làm rõ nguyên tắc xác định điều kiện đầu tư kinh doanh, qua đó rà soát, sàng lọc, phân định các ngành, nghề thực sự cần thực hiện "tiền kiểm" và chuyển các ngành, nghề có thể kiểm soát bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật do cấp có thẩm quyền ban hành sang cơ chế "hậu kiểm", góp phần giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Không dừng lại ở đó, trong giữa tháng 5, Chính phủ đã ban hành 3 Nghị quyết đặc giúp từ ngày 1/7/2026, số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ giảm từ 198 xuống còn 142, gồm: kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm, vàng, xăng dầu, vận tải hàng không, bất động sản, dịch vụ viễn thông…
Tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai
PV: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 68 là tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh cho kinh tế tư nhân. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, mặt bằng không chỉ là điều kiện sản xuất, mà còn là không gian để đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Thứ trưởng nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của chính sách này? Theo Thứ trưởng, đâu là hướng tiếp cận cần ưu tiên để chính sách mặt bằng thực sự trở thành động lực hỗ trợ doanh nghiệp phát triển?
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm: Tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh là một trong những điểm nghẽn lớn, kéo dài đối với khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trong khi đó, dư địa phát triển mặt bằng sản xuất của nước ta còn rất lớn. Tính đến hết năm 2025, cả nước đã có 478 khu công nghiệp được thành lập; trong đó 324 khu đã đi vào hoạt động với khoảng 68.000 ha đất công nghiệp, 153 khu đang trong quá trình xây dựng, dự kiến bổ sung khoảng 32.600 ha đất công nghiệp trong thời gian tới.
Tuy nhiên, tỉ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp đã hoạt động đạt khoảng 78,8%, cho thấy nhu cầu mặt bằng sản xuất còn rất cao, trong khi DNNVV vừa thường gặp bất lợi hơn trong cạnh tranh thuê đất, thuê nhà xưởng so với các doanh nghiệp lớn.
Trong thời gian tới, trọng tâm phải đưa chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất đi vào thực chất, chuyển từ cách tiếp cận hỗ trợ chung sang hỗ trợ cụ thể, các địa phương cần nhanh chóng bố trí, dành quỹ đất cho các DNNVV.
Về phía Bộ Tài chính, trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), dự kiến trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 tháng 10/2026, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh theo hướng quy định rõ hơn trách nhiệm của địa phương, cơ chế công khai quỹ đất, phương thức hỗ trợ và nhóm đối tượng ưu tiên.
Mục tiêu là để chính sách về hỗ trợ mặt bằng không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn tạo lập một "đường băng" dài hạn, giúp DNNVV có thêm không gian phát triển, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đào tạo 10.000 giám đốc điều hành
PV: Thưa Thứ trưởng, Nghị quyết số 198/2025/QH15 đã thể chế định hướng tại Nghị quyết 68 khi giao Chính phủ xây dựng và triển khai Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030. Thứ trưởng có thể chia sẻ những điểm đột phá của Chương trình cũng như lộ trình triển khai trong thời gian tới?
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm: Phần lớn doanh nghiệp tư nhân phát triển từ hộ kinh doanh gia đình nên còn hạn chế về kỹ năng quản trị như quản trị dòng tiền, nhân lực, khách hàng; đồng thời, do quy mô nhỏ, mức độ chuyên nghiệp và khả năng trả lương còn thấp, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa khó thu hút nhân lực chất lượng cao.
Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Tài chính đã khẩn trương nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng cho doanh nghiệp tại Việt Nam để trình Thủ tướng Chính phủ thông qua Quyết định phê duyệt Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030.
Chương trình được thiết kế với nhiều nội dung mới, đột phá: các khóa đào tạo được phân loại cho nhiều đối tượng (lãnh đạo cấp chiến lược; giám đốc điều hành; giám đốc chuyên môn; quản trị kinh doanh thực chiến; lãnh đạo kế cận). Đặc biệt, với phương thức hỗ trợ qua phiếu học bổng, doanh nghiệp sẽ được lựa chọn chính xác dịch vụ và nhà cung cấp dịch vụ phù hợp nhất với nhu cầu của mình, điều này góp phần tạo ra thị trường dịch vụ phát triển kinh doanh cạnh tranh hơn cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, học viên sau khi hoàn thành khóa đào tạo còn được tham gia các chương trình như: Chương trình Phòng thí nghiệm lãnh đạo (CEO Lab), Chương trình sẵn sàng CEO (CEO Readiness Program), Chương trình Trò chuyện doanh nhân (CEO Talk)…
Lấy hiệu quả làm thước đo
PV: Năm 2026 được kỳ vọng là giai đoạn chuyển mạnh từ hoàn thiện chính sách sang tổ chức thực hiện, từ chủ trương sang kết quả cụ thể. Từ góc độ người trực tiếp theo dõi, chỉ đạo công tác triển khai Nghị quyết số 68, Thứ trưởng kỳ vọng điều gì ở chặng đường sắp tới? Theo Thứ trưởng, đâu là những việc cần làm quyết liệt nhất để khu vực tư nhân cảm nhận rõ hơn sự thay đổi từ chính sách?
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm: Sau một năm triển khai Nghị quyết 68, có thể nói nhận thức về kinh tế tư nhận được khẳng định trong toàn hệ thống chính trị và xã hội, thể chế và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đã được củng cố rõ hơn. Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tới là làm sao để những chủ trương, chính sách đã được ban hành chuyển hóa nhanh hơn thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Doanh nghiệp cần cảm nhận được sự thay đổi không chỉ qua thông điệp đồng hành, mà qua thủ tục thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn, khả năng tiếp cận nguồn lực tốt hơn và sự chủ động hơn từ cơ quan Nhà nước trong hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.
Vì vậy, từ năm 2026 cần được xem là giai đoạn hành động thực chất, tập trung mạnh vào tổ chức thực hiện và đo lường hiệu quả chính sách bằng chính trải nghiệm của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Bộ Tài chính đang tập trung rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó tập trung vào sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn về đầu tư, thuế, phí và lệ phí, trái phiếu doanh nghiệp, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Đối với các bộ, ngành, địa phương cần chủ động, quyết liệt triển khai; bố trí nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ để các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống; đảm bảo nhiệm vụ có kết quả đầu ra, KPI cụ thể và đánh giá trên mức độ tiếp cận, hài lòng của doanh nghiệp, hộ kinh doanh...
Tôi muốn nhấn mạnh một thông điệp xuyên suốt, nhất quán, không thay đổi, đó là "lấy doanh nghiệp làm trung tâm - lấy hiệu quả làm thước đo - lấy kết quả thực tế làm đánh giá cuối cùng". Phát triển kinh tế tư nhân là mệnh lệnh từ thực tiễn, là yêu cầu chiến lược lâu dài, là thước đo năng lực điều hành của bộ máy Nhà nước.
PV: Xin cảm ơn Thứ trưởng đã chia sẻ!
