Sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, trong ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã tiến hành cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp đầu tiên kể từ tháng 2 tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đẩy mạnh các nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm rưỡi qua ở châu Âu.
Washington mô tả vòng đàm phán mở đầu này là hiệu quả, trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi các cuộc thảo luận là "mang tính xây dựng và khá thực chất".
Vòng thảo luận kéo dài khoảng 4 giờ, với sự tham gia của các Đặc phái viên từ phía Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner, đã đề cập đến các vấn đề nhân đạo và an ninh, bao gồm việc trao trả tù nhân và các bảo đảm an ninh lâu dài cho Ukraine.
Các cuộc thảo luận cho thấy những bất đồng dai dẳng về vấn đề lãnh thổ, tư cách thành viên NATO và các bảo đảm an ninh lâu dài. Các bên tham gia đã nhất trí tiếp tục đàm phán vào ngày 11/11.
Các phái đoàn Nga, Mỹ và Ukraine kết thúc ngày đàm phán đầu tiên tại Abu Dhabi, ngày 10/11/2026, sau cuộc đàm phán kéo dài 4,5 tiếng, bao gồm cả khoảng thời gian nghỉ khoảng 40 phút. Ảnh: TASS
Phát biểu sau khi nhận báo cáo từ nhóm đàm phán của mình, ông Zelensky bày tỏ sự hoan nghênh trước những gì mà ông gọi là sự thay đổi đáng chú ý trong thông điệp từ các nhà trung gian từ phía Mỹ.
"Tôi thấy có những thay đổi. Tôi rất vui với những gì mình nghe được", ông Zelensky nói tại một cuộc họp báo ở Copenhagen, Đan Mạch vào ngày 10/11, khi được hỏi về cách tiếp cận ngoại giao đang chuyển biến từ phía các Đặc phái viên Mỹ.
Ông Zelensky xác nhận rằng các nhà đàm phán đang có mặt tại Abu Dhabi cũng đang đồng thời chuẩn bị cho một đợt trao đổi tù nhân quy mô lớn.
"Một cuộc trao đổi quy mô lớn đang được chuẩn bị", ông Zelensky nói với các phóng viên, đồng thời cho biết thêm rằng các quan chức Mỹ sẽ tới Nga để thúc đẩy tiến trình này. "Tôi muốn thực hiện trao đổi theo tỉ lệ 1.000 lấy 1.000, hoặc có thể là 1.500 lấy 1.500".
Mặc dù mô tả các cuộc thảo luận theo hướng tích cực, ông Zelensky không công bố bất kỳ thỏa thuận cụ thể nào, cũng như không cho biết liệu các bên có thu hẹp được những bất đồng cốt lõi đang cản trở một giải pháp hòa bình hay không.
Bên cạnh các biện pháp nhân đạo và việc trao đổi tù nhân, trên mạng xã hội X, Tổng thống Ukraine cho biết, các lĩnh vực thảo luận trọng tâm cũng bao gồm các bảo đảm an ninh dài hạn nhằm ngăn giao tranh tái bùng phát và các bước khả thi hướng tới việc giảm bớt xung đột.
"Họ đã thảo luận chi tiết về nội dung các bảo đảm an ninh cho Ukraine, cũng như nền tảng để đảm bảo rằng những cam kết này có hiệu lực lâu dài. Cần có những công cụ thực chất để ngăn chặn nguy cơ giao tranh tái diễn", ông Zelensky cho biết trên nền tảng X.
Về phía Mỹ, Đặc phái viên Kushner cũng bày tỏ sự lạc quan sau ngày thảo luận đầu tiên, cho biết Washington cảm thấy được khích lệ bởi những tiến bộ đạt được.
"Chúng tôi cảm thấy được khích lệ bởi các cuộc thảo luận mang tính xây dựng ngày hôm nay", ông Kushner viết trên X ngày 10/11, đồng thời nói thêm rằng Mỹ đang nỗ lực hướng tới việc chấm dứt xung đột và thiết lập các thỏa thuận vì "một Ukraine có chủ quyền, an toàn, thịnh vượng và một nền hòa bình lâu dài trên khắp châu Âu".
Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei cảnh báo không nên vội vàng đưa ra kết luận, cho rằng còn quá sớm để đánh giá kết quả trước khi vòng đàm phán tiếp theo diễn ra.
"Còn quá sớm để nói về điều đó", ông Ryabkov, một thành viên của phái đoàn Nga, chia sẻ với kênh truyền hình Vesti.
Các phái đoàn bao gồm những nhân vật cấp cao trong lĩnh vực an ninh và ngoại giao; trong đó, Đặc phái viên của Tổng thống Nga, ông Vladimir Medinsky, dẫn đầu đoàn Nga, còn ông Rustem Umerov – người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine – dẫn đầu phái đoàn đại diện cho Kiev.
Ngay cả khi các cuộc đàm phán tập trung vào việc chấm dứt cuộc giao tranh tại Ukraine, Moscow vẫn muốn các cuộc thảo luận về một khuôn khổ an ninh châu Âu rộng lớn hơn được ưu tiên hơn cả việc giải quyết chính cuộc xung đột này.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết, việc thiết lập khuôn khổ cho một cấu trúc an ninh tương lai trước khi giải quyết các chi tiết cụ thể của cuộc chiến là một cách tiếp cận hợp lý.
"Ý tưởng xác định các thông số rõ ràng cho một cấu trúc an ninh tương lai, rồi sau đó mới chuyển sang giải quyết cuộc xung đột Nga-Ukraine, là hoàn toàn hợp lý", ông Lavrov phát biểu tại Moscow ngày 10/11.
Tuy nhiên, ông Zelensky bày tỏ sự dè dặt đối với đề xuất này, cho biết vẫn chưa rõ ràng về việc một thỏa thuận như vậy sẽ bao gồm những nội dung gì.
"Tất cả chúng tôi đều rất thận trọng với chủ đề này vì không ai thực sự hiểu rõ 100% họ muốn gì", ông nói.
Tổng thống Ukraine nêu rõ các ưu tiên của Kiev, khẳng định mục tiêu trước mắt phải là chấm dứt giao tranh, tiếp đó là các bảo đảm an ninh cho Ukraine, và cuối cùng mới là các cuộc thảo luận về an ninh châu Âu và toàn cầu rộng lớn hơn.
"Mọi người đều sẵn sàng đối thoại. Trước hết, hãy chấm dứt giao tranh ở Ukraine. Thứ hai, cần có các bảo đảm an ninh cho Ukraine. Thứ ba, có thể là một cuộc đối thoại về chủ đề an ninh ở châu Âu và trên thế giới", ông Zelensky nói.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng cho rằng các cuộc thảo luận rộng hơn về an ninh chỉ nên diễn ra sau khi đạt được lệnh ngừng bắn.
Ông Lavrov đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn này, cáo buộc các chính phủ châu Âu đang tìm cách tạo thời gian cho Ukraine tập hợp lại lực lượng.
Minh Đức (Theo Xinhua, India Today)
