Tại tọa đàm về Đại hội Thể thao toàn quốc – Bệ phóng cho những ngôi sao Việt Nam tương lai diễn ra trong ngày 11/11 ở TP.HCM, ông Nguyễn Nam Nhân đã đưa ra nhiều góc nhìn đáng chú ý về công tác tổ chức, đầu tư và định hướng phát triển thể thao thành tích cao.
🎖️ 48 môn, 973 nội dung tranh huy chương: Bài toán hướng tới Olympic
Theo ông Nhân, Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện lớn nhất trong chu kỳ bốn năm của thể thao nước nhà. Đây không chỉ là nơi các địa phương tranh tài, cạnh tranh thứ hạng mà còn là dịp kiểm chứng chất lượng đào tạo, đánh giá hiệu quả đầu tư và định hướng phát triển thể thao Việt Nam.
Ông Nguyễn Nam Nhân đưa ra nhiều vấn đề nổi bật cần giải quyết trước, trong và sau Đại hội
Một trong những vấn đề được Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đặc biệt quan tâm là cơ cấu môn và nội dung thi đấu tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Theo Điều lệ Đại hội, kỳ tranh tài năm nay có 48 môn với 973 nội dung tranh huy chương. Quy mô này phản ánh sự đa dạng của thể thao Việt Nam, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về mức độ tương thích giữa chương trình thi đấu trong nước và mục tiêu Olympic.
Ông Nhân dẫn chứng hai môn cử tạ và bắn súng. Tại Đại hội năm nay, cử tạ có 30 nội dung tranh huy chương, trong khi Olympic Los Angeles 2028 chỉ có 12 nội dung, tương ứng với 12 hạng cân nam và nữ. Đáng chú ý, ở cử tạ, thể thao trong nước có thể trao huy chương ở các nội dung cử giật, cử đẩy và tổng cử theo điều lệ chuyên môn. Trong khi đó, Olympic trao huy chương theo thành tích tổng cử của từng hạng cân.
Tương tự, môn bắn súng tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X có 51 nội dung tranh huy chương, trong khi Olympic Los Angeles 2028 chỉ có 15 nội dung. Chương trình trong nước còn có những nội dung không thuộc hệ thống tranh huy chương Olympic, chẳng hạn Compak Sporting.
Bài tham luận của Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM nhận nhiều phản hồi tích cực cũng như sự quan tâm của các HLV và VĐV
Từ những ví dụ này, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho rằng một địa phương có thể giành nhiều huy chương ở môn thể thao Olympic nhưng số huy chương ấy chưa chắc phản ánh tương ứng năng lực cạnh tranh tại đấu trường Olympic.
Ông Nhân cũng tiết lộ TP.HCM từng đề xuất bổ sung bảng xếp hạng riêng đối với các nội dung Olympic bên cạnh bảng tổng sắp huy chương chung khi xây dựng Đề án đăng cai Đại hội lần thứ X. Dù đề xuất chưa được chấp thuận áp dụng tại kỳ Đại hội này, ông cho rằng đây vẫn là hướng tiếp cận cần tiếp tục nghiên cứu.
Theo ông, việc phân nhóm đầu tư theo các nội dung Olympic, môn thế mạnh ASIAD và thể thao truyền thống, phong trào sẽ giúp đánh giá chính xác hơn hiệu quả sử dụng nguồn lực. Muốn có huy chương Olympic, trước hết phải xác định rõ nội dung đầu tư, vận động viên trọng điểm và khoảng cách đến trình độ thế giới.
🤔 Nhiều HCV chưa chắc thể hiện một nền thể thao mạnh
Một vấn đề khác được ông Nguyễn Nam Nhân đặt ra là liệu số lượng huy chương có thực sự là thước đo đầy đủ cho sự phát triển của thể thao địa phương?
Nhiều HCV tại Đại hội chưa chắc thể hiện một nền thể thao mạnh của một địa phương
Theo ông, một địa phương có thể giành nhiều huy chương ở những nội dung ít cạnh tranh quốc tế, trong khi địa phương khác có ít huy chương hơn nhưng lại đào tạo được vận động viên đạt chuẩn châu Á hoặc giành suất Olympic. Đây là tình huống giả định, nhưng cho thấy nếu chỉ nhìn vào bảng tổng sắp, chúng ta có thể chưa đánh giá đầy đủ chất lượng chuyên môn và hiệu quả đầu tư.
Ông Nhân dẫn kinh nghiệm của Vương quốc Anh. Tại Olympic Atlanta 1996, đoàn thể thao nước này chỉ giành một HCV, xếp thứ 36. Sau đó, Anh từng bước xây dựng hệ thống đầu tư thể thao thành tích cao, trong đó UK Sport đóng vai trò quan trọng trong phân bổ nguồn lực, gắn đầu tư với mục tiêu dài hạn. Đến Olympic Paris 2024, đoàn Anh giành 65 huy chương, trong đó có 14 HCV, xếp thứ bảy toàn đoàn.
Điều đáng học hỏi không chỉ nằm ở sự cải thiện về số lượng huy chương mà còn ở cách xây dựng chương trình đầu tư theo chu kỳ Olympic, đánh giá triển vọng thành tích, hỗ trợ trực tiếp vận động viên và gắn nguồn lực với trách nhiệm giải trình.
Buổi tọa đàm có sự tham dự của đông đảo lãnh đạo Sở, Ủy ban Olympic, lãnh đạo các Liên đoàn...
Từ đó, ông Nhân cho rằng bên cạnh bảng tổng sắp huy chương, thể thao Việt Nam cần bổ sung những chỉ số như kỷ lục, mức độ tiến bộ thành tích, khoảng cách so với chuẩn quốc tế, số vận động viên trẻ phát triển lên đội tuyển quốc gia và đóng góp thực chất của các địa phương cho thể thao nước nhà.
🌟 Vô địch quốc gia chưa chắc đủ sức cạnh tranh huy chương Olympic
Từ câu chuyện đầu tư, ông Nguyễn Nam Nhân cũng nhấn mạnh khoảng cách không nhỏ giữa việc giành HCV quốc gia và cạnh tranh huy chương tại ASIAD hay Olympic.
“Huy chương là đích đến của một cuộc tranh tài, nhưng sự phát triển của thể thao Việt Nam mới là đích đến của cả một hành trình”
Theo ông Nhân, để thu hẹp khoảng cách này, thể thao Việt Nam không thể chỉ tăng khối lượng tập luyện mà cần đầu tư đồng bộ vào khoa học huấn luyện, dinh dưỡng, phục hồi, tâm lý và y học thể thao.
Ông cũng đề xuất sau Đại hội lần thứ X, các nội dung trọng điểm cần xây dựng hồ sơ phát triển tài năng, xác định mục tiêu hai năm, bốn năm và gắn trách nhiệm giữa địa phương, đội tuyển quốc gia cùng đội ngũ huấn luyện.
Đại hội không nên là nơi kết thúc một chu kỳ đào tạo mà phải trở thành điểm khởi đầu cho một chu kỳ phát triển cao hơn.
🔔 Đại hội khép lại, công trình thể thao cần tiếp tục sáng đèn
Với vai trò là địa phương đăng cai chính Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, TP.HCM không chỉ đặt mục tiêu tổ chức thành công các cuộc tranh tài mà còn hướng đến những giá trị lâu dài sau Đại hội.
Ông Nguyễn Nam Nhân cho rằng cơ sở vật chất thể thao cần được khai thác hiệu quả để phục vụ đào tạo vận động viên, thi đấu, thể thao học đường và nhu cầu tập luyện của người dân.
Ngành thể thao nước nhà hướng đến một kỳ Đại hội thành công với mong muốn phát hiện ra nhiều tài năng mới
Ông dẫn chứng Nhà thi đấu Phú Thọ, công trình được xây dựng phục vụ SEA Games 22 năm 2003 và tiếp tục hoạt động trong nhiều năm. Theo thực tiễn quản lý của TP.HCM, đến năm 2024 công trình mới cần thực hiện một đợt cải tạo lớn. Từ câu chuyện này, ông Nhân nhấn mạnh tiêu chí đánh giá một công trình thể thao không chỉ là quy mô hay hình ảnh trong ngày thi đấu mà còn nằm ở khả năng khai thác lâu dài.
“Sáu tháng, một năm sau Đại hội có còn sáng đèn, có người tập luyện và có chương trình hoạt động thường xuyên hay không” là một trong những câu hỏi quan trọng được ông đặt ra.
Khép lại tham luận, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho rằng Đại hội Thể thao toàn quốc không chỉ nhằm xác định địa phương nào mạnh nhất hôm nay. Điều đáng mong đợi hơn là sau mỗi kỳ Đại hội, thể thao Việt Nam có thêm những vận động viên đủ sức cạnh tranh quốc tế, những công trình phục vụ cộng đồng và một hệ thống phát triển bền vững hơn.
“Huy chương là đích đến của một cuộc tranh tài, nhưng sự phát triển của thể thao Việt Nam mới là đích đến của cả một hành trình”, ông Nguyễn Nam Nhân khẳng định.
Lê Phong
