Trường Bồ Đề tọa lạc trên đường Trần Hưng Đạo, phường Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị. Đây là chứng tích hiếm hoi còn sót lại sau 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972.
Ngôi trường được xây dựng năm 1959, do tỉnh Hội Phật giáo Quảng Trị quyên góp từ phật tử và nhân dân trên địa bàn trong phong trào tiết kiệm gạo Bồ Đề, dạy học sinh từ đệ thất đến đệ nhất (lớp 6 đến 12).
Một phòng học còn lỗ chỗ vết đạn xuyên tường.
Trường Bồ Đề là công trình hiếm hoi còn giữ được một số hạng mục
Những năm đầu hoạt động, Trường Bồ Đề đã đón hàng nghìn học sinh, trong đó có nhiều trẻ mồ côi, hoàn cảnh khó khăn, được nuôi dạy và chăm sóc tận tình, chu đáo.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Trường Bồ Đề trở thành căn cứ cách mạng bí mật, điểm hẹn, nơi liên lạc cho các hoạt động đấu tranh.
Vết tích của chiến tranh tại ngôi trường sót lại sau cuộc chiến 81 ngày đêm ở Quảng Trị.
Trường hiện còn 6 phòng sót lại, nhưng đều bị thủng các mảng tường lớn, nhìn được ra nhà dân xung quanh.
Theo tư liệu ở Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, trong 81 ngày đêm (28/6-16/9/1972), tổng số bom, đạn Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa ném xuống thành cổ và thị xã Quảng Trị rộng hơn 3km2 bằng sức công phá của 7 quả bom nguyên tử. Trong đó có 328.000 tấn bom, 552.000 viên đạn pháo 105mm; 55.000 viên đạn 155mm... Máy bay Mỹ oanh kích 1.650 lần, máy bay Việt Nam Cộng hòa 594 lần.
Thành cổ cũng như thị xã Quảng Trị gần như bị san phẳng. Trường Bồ Đề là công trình hiếm hoi còn giữ được một số hạng mục.
Một phòng học còn lỗ chỗ vết đạn xuyên tường.
Nhiều đoạn ban công, trụ đỡ, trần nhà bị bom đánh hỏng, trơ lõi sắt.
Ngôi trường 2 tầng sau chiến tranh loang lổ vết đạn, trần thủng nhiều lỗ lớn nhỏ, hình dạng khác nhau. Nhiều đoạn ban công, trụ đỡ, trần nhà bị bom đánh hỏng, trơ lõi sắt..
Lãnh đạo Ban quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị cho biết năm 1986, Trường Bồ Đề được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia. Đến năm 2013, nơi đây trở thành một phần trong quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972.
Bờ tường loang lổ nhiều vết đạn.
Tầng 1 của di tích Trường Bồ Đề đặt bàn thờ để người dân, du khách có thể dâng hương, tưởng niệm các liệt sĩ đã hy sinh.
Cuối năm 2024, UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt dự án tôn tạo Khu di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972, trong đó có Trường Bồ Đề. Việc tu bổ được thực hiện từ tháng 5/2025.
Quá trình tu bổ được thực hiện theo nguyên tắc giữ nguyên giá trị lịch sử, hạn chế tối đa việc can thiệp vào kết cấu nguyên bản của di tích Trường Bồ Đề. Toàn bộ di tích được lắp đặt hơn 30 cọc thép và hàng chục xà ngang, giúp tăng khả năng chịu lực nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng, cấu trúc ban đầu.
Trường Bồ Đề được tu bổ từ tháng 5/2025.
Quá trình tu bổ được thực hiện theo nguyên tắc giữ nguyên giá trị lịch sử, hạn chế tối đa việc can thiệp vào kết cấu nguyên bản của di tích Trường Bồ Đề.
Toàn bộ bề mặt tường và sàn di tích được quét phủ lớp keo chống thấm trong suốt để bảo vệ nguyên trạng khỏi rêu mốc, ảnh hưởng thời tiết nhưng không che lấp các dấu tích chiến tranh.
Trong quá trình hoàn thiện tu bổ, đơn vị quản lý cũng xóa bỏ các dòng chữ bôi bẩn, viết bậy trên tường, giúp giữ gìn cảnh quan di tích mà không làm mất đi các tài liệu lịch sử quan trọng.
Sau nhiều tháng thi công, việc tu bổ Trường Bồ Đề cơ bản hoàn thành và sẵn sàng đón khách tham quan, tìm hiểu dịp Tết Nguyên đán 2026. Khuôn viên di tích được dọn dẹp cây cỏ, rác thải, các vật dụng không liên quan được di dời, sân vườn được cải tạo, các hạng mục phụ trợ được xây dựng.
Dầm thép chịu lực chống đỡ ngôi trường.
Toàn bộ bề mặt tường và sàn di tích được quét phủ lớp keo chống thấm trong suốt để bảo vệ nguyên trạng khỏi rêu mốc.
Ngày nay, Trường Bồ Đề không chỉ là di tích lịch sử mà còn là điểm đến giáo dục truyền thống, nơi thế hệ trẻ và du khách tìm hiểu ký ức hào hùng của dân tộc.
Trường Bồ Đề cơ bản hoàn thành tu bổ để đón khách.
Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Trường Bồ Đề.
Ông Trương Hữu Hiếu, Phó giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị - cho hay dự án tu bổ, tôn tạo Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm chiến đấu, bảo vệ Thành cổ Quảng Trị cơ bản hoàn thành và chuẩn bị bàn giao, để đón du khách trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
