Nước rỉ thải giữa trời khô nắng
Những ngày cuối tháng 10, PV Người Đưa Tin có mặt tại khu vực cảng cá Vĩnh Lương, ghi nhận thực tế cảnh nước thải ô nhiễm môi trường, bốc mùi hôi thối khiến cuộc sống người dân bị ảnh hưởng. Theo dấu dòng nước rỉ thải đen ngòm này có dấu hiệu xuất phát từ phía bãi rác Rù Rì cũ (thôn Lương Hòa) chảy qua khu vực suối Cạn, mương nước Lương Hòa và cầu Giăng Dây trên Quốc lộ 1, len lỏi xuống các khu dân cư rồi đổ thẳng ra biển. Trên đường đi của dòng nước, mọi thứ đều được nhuộm một màu đen khịt, hôi thối nồng nặc…
Nước rỉ thải từ bãi rác đen ngòm một vùng biển.
Theo người dân sống tại khu vực cảng cá Vĩnh Lương, tình trạng này diễn ra nhiều năm qua. Đặc biệt, mỗi khi trời mưa là lượng nước màu đen chảy về ào ạt, mùi tanh hôi khó tả xộc thẳng vào khu dân cư. Thậm chí, thời gian qua, dù ngay giữa những ngày khô nắng, nhưng nước rỉ thải vẫn chảy về "tấn công" khu dân cư và bãi biển trên địa bàn.
Bà Nguyễn Thị Hà (người dân địa phương) cho hay, mưa đã vậy, nắng còn khủng khiếp hơn, càng làm cho mùi hôi xộc vào không khí khiến chúng tôi đau đầu không chịu nổi. Người dân đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương nhưng vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Phóng viên ghi nhận tình trạng nước rỉ thải từ bãi rác ra vùng biển ở khu vực cảng cá Lương Sơn vào cuối tháng 10 vừa qua.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Mạnh (64 tuổi, ở gần cảng cá Lương Sơn) cũng bày tỏ tình trạng ô nhiễm trên kéo dài năm này qua năm khác. "Bây giờ ở đây cả dưới sông lẫn cửa biển không còn con cá nào sống nổi. Bà con chúng tôi cũng không thể nào tắm biển ở đây được vì quá ngứa ngáy, khó chịu".
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho hay, sở tiếp nhận phản ánh về dòng nước đen gây ô nhiễm môi trường từ phía bãi rác Rù Rì thải ra khu vực cảng cá Vĩnh Lương, và sẽ phối hợp các đơn vị chức năng để kiểm tra, xử lý.
Sớm nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đang "quá tải"
Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, bãi rác Rù Rì cũ (rộng 6,66 ha) được hình thành từ những năm 1980, là bãi rác lộ thiên, công nghệ lạc hậu, không có lớp lót đáy. Dù đã được đóng cửa từ năm 2014, nước rỉ rác vẫn phát sinh liên tục. Trong khi đó, bãi rác Lương Hòa mới (rộng 20 ha) đang hoạt động, tiếp nhận toàn bộ rác thải sinh hoạt của khu vực Nha Trang. Cùng với đó, Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa phải "gồng gánh" xử lý nước thải từ cả 2 bãi rác.
Nước thải từ bãi rác xuống biển ảnh hưởng tới đời sống của người dân quanh đó.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho biết, công suất thiết kế của trạm chỉ là 186 m3/ngày đêm (gồm 146 m3 cho bãi Lương Hòa và 40 m3 cho bãi Rù Rì cũ). Tuy nhiên, do lượng rác thải sinh hoạt thực tế phát sinh lên đến 620 tấn/ngày (vượt xa thiết kế 350 tấn/ngày), lượng nước rỉ rác thu gom trung bình hằng ngày (ngay cả khi trời không mưa) đã là 216 m3/ngày đêm, vượt công suất thiết kế. Vào mùa mưa, tình trạng trở nên mất kiểm soát khi lượng nước đổ về trạm lên tới 400-500 m3/ngày, vượt hơn 300% công suất.
Theo Sở Xây dựng Khánh Hòa (đơn vị quản lý hạ tầng bãi rác), nguyên nhân cốt lõi của tình trạng quá tải không chỉ do lượng rác tăng, mà chủ yếu do giải pháp kỹ thuật chưa triệt để. Một lượng lớn nước mưa từ 2 suối cạn thượng nguồn không được kiểm soát, điều tiết mà chảy thẳng, hòa lẫn vào nước rỉ rác của cả 2 bãi rác rồi đổ về hạ lưu, gây quá tải toàn bộ hệ thống.
Bà Nguyễn Thị Minh Hiền, Phó Giám đốc Ban Quản lý hệ thống nhà máy nước thải khu vực Nha Trang cho hay, đóng cửa từ năm 2014, bãi rác Rù Rì cũ trước đây thi công theo công nghệ cũ, không có lớp bạt lót đáy. Do đó, khi mưa lớn kéo dài, lượng nước ngấm tồn đọng và phát sinh nước rỉ rác cực kỳ lớn, vượt quá công suất tiếp nhận và xử lý của Trạm xử lý nước rỉ rác hiện hữu, dẫn đến hiện tượng nước thải bị tràn ra môi trường.
Theo bà Hiền, để xử lý tình huống trước mắt, mỗi khi ghi nhận lượng nước rỉ rác tăng cao do mưa lớn, Ban đều chỉ đạo đơn vị vận hành khẩn trương bổ sung vôi bột, chế phẩm vi sinh và hóa chất để khử màu, khử mùi, giảm thiểu tối đa tác động ô nhiễm. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Về lâu dài, cần đẩy tiến độ Dự án khẩn cấp nâng cấp Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa do Ban Quản lý Dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư.
Nhìn từ trên cao, một vùng biển chuyển màu do nước rỉ thải từ bãi rác tràn xuống.
Ông Đinh Ngọc Bình, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa, dự án nâng cấp, cải tạo Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa sẽ xây dựng hồ chứa nước rỉ rác mới nằm trong phạm vi của hồ vi sinh được đầu tư ban đầu (năm 2014) của Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa bằng bê tông cốt thép với dung tích chứa nước lớn nhất là 3.500m3; lắp đặt mới 2 thiết bị khuấy trộn và sục khí bề mặt kết hợp thu nước bề mặt; 2 máy bơm bùn dư trong hồ chứa nước rỉ rác về hệ thống xử lý bùn của Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa; hệ thống đường ống kỹ thuật, hệ thống điện động lực, điện điều khiển cho các thiết bị lắp đặt mới. Đồng thời, xây dựng tuyến ống áp lực từ Trạm xử lý nước thải Lương Hòa đến trạm bơm chính nước thải phía Bắc thuộc dự án CCSEP và lắp đặt máy bơm nước rỉ rác…
