Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa đưa ra những tuyên bố quan trọng về cục diện chiến sự, triển vọng đàm phán hòa bình cũng như nhu cầu cấp thiết về các đảm bảo an ninh vững chắc cho thời hậu chiến.
Phát biểu tại một cuộc họp báo chung ở Oslo ngày 20/10 cùng Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, ông Zelensky khẳng định ông không cho rằng Ukraine đang thua trong cuộc chiến, đồng thời thừa nhận cái giá mà đất nước ông phải trả là rất lớn.
"Tất nhiên là chúng tôi không thua trong cuộc chiến này, nhưng chúng tôi đang mất đi con người vì Nga vẫn đang tiến quân và tấn công. Chúng tôi đang mất đi con người và mất đi thời gian. Thật đáng buồn khi trẻ em của chúng tôi không được trải nghiệm một tuổi thơ hay một cuộc sống bình thường, và cả đất nước này cũng vậy. Đó là lý do tại sao chúng tôi muốn chấm dứt cuộc chiến này càng sớm càng tốt", ông Zelensky nói.
Tổng thống Ukraine cho biết đất nước ông sẵn sàng đàm phán và có những ý tưởng rõ ràng để đạt được hòa bình. Theo ông, Kiev đang phối hợp các nỗ lực này với các đối tác châu Âu, đồng thời mong muốn Mỹ ủng hộ các đề xuất đó và truyền đạt chúng tới Nga.
Từ trái sang: Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store. Ảnh: UATV
Tại cuộc họp báo ngày 20/10, ông Zelensky đã phản hồi các thông tin xung quanh một Hội nghị Thượng đỉnh 3 bên tiềm năng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong đó có thể bao gồm các cuộc thảo luận về việc chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Khi được phóng viên hỏi liệu một cuộc gặp như vậy có thể chấp nhận được hay không, Tổng thống Ukraine đã vạch ra ranh giới rõ ràng giữa các cuộc đối thoại giữa 3 cường quốc này và các cuộc đàm phán về tương lai của đất nước ông.
"Trước hết, tôi từng đề cập đến một cuộc gặp 3 bên ở cấp lãnh đạo, bao gồm: Mỹ, Ukraine và Nga. Tôi không rõ liệu cuộc gặp 3 bên đó có diễn ra giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga hay không. Đó là quyết định của họ", ông Zelensky nói.
"Nhưng tất nhiên, nếu vấn đề liên quan đến Ukraine và tương lai của chúng tôi, thì điều đó chỉ có thể chấp nhận được khi chúng tôi có mặt tại bàn đàm phán. Điều này hoàn toàn rõ ràng", vị Tổng thống nhấn mạnh.
Cùng chung quan điểm đó, Thủ tướng Na Uy Store cũng nhấn mạnh nguyên tắc "không có gì về Ukraine mà không có Ukraine". Kiev hoàn toàn bác bỏ mọi nỗ lực thảo luận hoặc dàn xếp về tương lai đất nước đằng sau lưng mình, đồng thời cảnh báo rằng những động thái loại bỏ Ukraine khỏi tiến trình đối thoại sẽ chỉ khuyến khích Nga tiếp tục chiến dịch quân sự.
Cuộc họp báo diễn ra sau cuộc đàm phán hòa bình đầu tiên được tổ chức ở Bắc Âu, có sự tham gia của các Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner cùng Tổng thống Ukraine.
Theo thông tin từ chính phủ Na Uy, sau cuộc hội đàm tại Oslo, ông Witkoff sẽ lên đường tới St. Petersburg để gặp gỡ các quan chức Nga trong ngày 21/10.
Dự kiến, Đặc phái viên Mỹ sẽ trình bày các đề xuất do đại diện từ Ukraine, Mỹ và châu Âu cùng xây dựng, qua đó có thể đặt nền móng cho các cuộc đàm phán ở cấp lãnh đạo.
Các cuộc thảo luận sẽ bao gồm những nội dung về đảm bảo an ninh cho Kiev thời hậu chiến, các vấn đề lãnh thổ, các biện pháp trừng phạt, công cuộc tái thiết Ukraine và trật tự an ninh châu Âu trong tương lai.
Đáng chú ý, ông Zelensky xác nhận rằng các thảo luận về đảm bảo an ninh cho Ukraine thời hậu chiến đang tiến triển, bao gồm các phương án và điều khoản tương tự như Điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO.
Ông nhấn mạnh rằng điều Ukraine cần nhất khi xung đột kết thúc chính là một hệ thống đảm bảo an ninh vững chắc, đủ sức ngăn chặn mọi mối đe dọa tái diễn trong tương lai.
"Tôi cảm ơn phía Mỹ vì họ đã tái khẳng định rằng các đảm bảo này sẽ rất mạnh mẽ", ông Zelensky nói.
Ông Zelensky cũng được hỏi liệu cuộc hội đàm mới nhất có giúp xoa dịu những lo ngại của ông về việc Washington đang gây áp lực buộc Kiev phải đầu hàng hay không – một vấn đề mà ông từng đề cập trong các phát biểu gần đây.
Tổng thống Ukraine cho biết, ông ghi nhận những tín hiệu tích cực và đối thoại mang tính xây dựng từ Washington, đặc biệt sau cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
"Hiện tại, chúng tôi đang có một cuộc đối thoại rất mang tính xây dựng", ông Zelensky nói, đồng thời khẳng định rằng Ukraine, châu Âu và Mỹ đều mong muốn hòa bình.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo sẽ mang tính quyết định. "Hãy chờ xem ngày mai sẽ ra sao", ông nói.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, The Guardian)
