Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong cuộc gặp mới nhất với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York ngày 22/9, đã bày tỏ niềm tin rằng Nhà Trắng có thể hỗ trợ chấm dứt cuộc xung đột đang diễn tiến tại Ukraine.
"Tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ chấm dứt cuộc xung đột này, và Tổng thống Trump sẽ giúp chúng ta kết thúc nó", ông Zelensky phát biểu ngắn gọn trước cuộc gặp kín.
Về phần mình, ông Trump tin rằng có thể đạt được tiến triển. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận" để chấm dứt giao tranh, ông Trump cho biết.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh tên lửa và máy bay không người lái (UAV/drone) tấn công ít nhất 4 khu vực của Ukraine trong đêm.
Ông Zelensky cũng cho biết, các lực lượng của Kiev đã gây hư hại thêm 2 nhà máy lọc dầu của Nga trong các đợt tấn công tầm xa mới, trong bối cảnh các cuộc không kích vẫn tiếp diễn dù tình hình chiến tuyến ít có thay đổi.
Trước đó, ông Trump từng yêu cầu ông Zelensky ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng nhiên liệu khác của Nga, cho rằng các cuộc tấn công này làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu và đẩy giá cả leo thang.
Tình trạng khan hiếm nguồn cung cũng trở nên tồi tệ hơn do lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz sụt giảm kể từ khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: UATV
Khi được hỏi về các cuộc tấn công của Ukraine, ông Trump nhận định đó là "đòn giáng mạnh vào phía Nga, nhưng cũng tác động mạnh đến giá dầu diesel" – loại nhiên liệu đã "tăng giá đáng kể". Ông cho biết ông và ông Zelensky sẽ thảo luận kỹ hơn về vấn đề này trong cuộc gặp riêng.
Ông Trump – người từng tuyên bố trong chiến dịch tranh cử năm 2024 rằng ông có thể nhanh chóng dàn xếp để chấm dứt cuộc xung đột – đã phát biểu vào ngày 22/9: "Chúng tôi đã thảo luận nhiều về vấn đề này, bao gồm cả với Tổng thống Putin" (ám chỉ Tổng thống Nga Vladimir Putin). "Và tôi nghĩ sẽ có chuyện gì đó xảy ra".
Ông Putin không tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm nay. Khi được hỏi liệu ông Trump, ông Zelensky và ông Putin có thể gặp nhau tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Florida vào tháng 12 hay không, ông Trump đã không đưa ra câu trả lời rõ ràng.
Trước đó trong ngày 22/9, ngày đầu tiên của cuộc thảo luận chung cấp cao tại Đại hội đồng, ông Trump đã kêu gọi ông Putin chấm dứt cuộc xung đột và tuyên bố sẵn sàng sử dụng các quyền hạn lập pháp mới được trao để áp thuế lên tới 100% đối với các bên mua năng lượng của Nga.
Trước khi có bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc, khi được một phóng viên hỏi ông có thông điệp gì gửi tới ông Putin, ông Trump chỉ nói: "Hãy chấm dứt cuộc chiến".
Sau cuộc gặp kín kéo dài khoảng 40 phút với Tổng thống Mỹ bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, trong phần trao đổi riêng với các phóng viên, ông Zelensky cho biết ông sẵn sàng ngồi lại với cả ông Trump và ông Putin, nhưng ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Nga có thể sẽ từ chối vì chưa sẵn sàng chấm dứt xung đột.
"Tôi sẵn sàng gặp ông Putin vào bất cứ lúc nào", ông Zelensky nói. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết đất nước ông vẫn đang tìm kiếm thêm các hệ thống phòng không Patriot từ Mỹ nhưng chưa nhận được cam kết rõ ràng nào.
"Họ có thái độ tích cực muốn giúp đỡ chúng tôi, nhưng tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời thực sự cụ thể", Tổng thống Ukraine nói.
Các chuyên gia quốc phòng cho biết Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot trên toàn cầu sau khi một lượng lớn loại tên lửa này được sử dụng để chống lại các cuộc tấn công của Iran nhắm vào các căn cứ của Mỹ và đồng minh tại Trung Đông.
Ông Zelensky cũng đang tìm kiếm sự ủng hộ để duy trì hoạt động xuất khẩu ngũ cốc và nông sản khác của Ukraine qua Biển Đen, sau khi các cuộc tấn công quân sự làm gián đoạn việc vận chuyển, gây thiệt hại cho nền kinh tế Ukraine và đe dọa nguồn cung toàn cầu.
Trong những năm gần đây, Nga và Ukraine chiếm khoảng 30% lượng xuất khẩu lúa mì và 12% lượng xuất khẩu ngô toàn cầu, phần lớn được vận chuyển qua Biển Đen. Tuy nhiên, ông Thomas de Waal thuộc tổ chức Carnegie Europe cho biết trong một báo cáo công bố ngày 22/9 rằng các cuộc tấn công vào tháng trước đã làm giảm đến 2/3 lượng nông sản xuất khẩu của cả hai nước.
"Việc thiếu hụt lượng ngũ cốc này trên thị trường thế giới khiến nhiều quốc gia châu Phi đối mặt với nguy cơ nạn đói, trong khi giá ngũ cốc toàn cầu – vốn đã bị đẩy lên cao do việc đóng cửa eo biển Hormuz – có thể còn tăng cao hơn nữa", vị chuyên gia nói.
Minh Đức (Theo India Today, Kyiv Post)
