Lập công ty "ma" và nhờ cá nhân đứng tên khoản vay để "né" quy định ngân hàng
Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra bổ sung vụ án Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; Tham ô tài sản; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC (Công ty BMC), Ngân hàng SCB và các đơn vị liên quan.
Bị án Trương Mỹ Lan hiện đang chấp hành tổng mức án tù chung thân.
Công ty BMC là doanh nghiệp Nhà nước thuộc Bộ Công Thương có lịch sử hợp tác với bà Trương Mỹ Lan từ năm 2000. Tính đến thời điểm tháng 4/2010, Công ty BMC và hệ sinh thái Tập đoàn Vạn Thịnh Phát (gồm nhiều công ty do Trương Mỹ Lan nắm giữ cổ phần chi phối và điều hành) đều có nhu cầu tài chính để chi trả, thanh toán các khoản nợ nên Nguyễn Văn Ngọc (SN 1947, Chủ tịch, kiêm Tổng Giám đốc Công ty BMC) cùng Phạm Lê Hùng (SN 1968, nguyên Phó Tổng Giám đốc, kiêm kế toán trưởng Công ty BMC) chủ động trao đổi với Trương Mỹ Lan (Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, đồng thời nắm giữ cổ phần chi phối của Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB cũ) và Nguyễn Thị Thu Sương (Trợ lý giúp việc cho Lan, sau được Lan bố trí là Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đệ Nhất và Ngân hàng SCB) nhờ Trương Mỹ Lan tác động, giới thiệu cho vay vốn.
Sau khi có tác động, giới thiệu của Trương Mỹ Lan, 2 bị can Nguyễn Văn Ngọc, Phạm Lê Hùng cùng thống nhất sử dụng đất và tài sản trên đất tại 5/20 Dự án của Công ty BMC để thế chấp, vay tổng cộng hơn 4.000 tỷ đồng tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB, trong đó thống nhất chủ trương: Trương Mỹ Lan được sử dụng một phần tiền trong số tiền vay được.
Vì quy định của ngân hàng được cho vay tối đa đối với 1 khách hàng doanh nghiệp là 500 tỷ đồng và khách hàng cá nhân là 300 tỷ đồng, nên để vay được lượng tiền hơn 4.000 tỷ đồng, theo hướng dẫn của Nguyễn Thị Thu Sương, Nguyễn Văn Ngọc và Phạm Lê Hùng đã thống nhất thành lập 02 công ty "ma" là Công ty Thiên Ngọc và Công ty Nhân Hoà, cùng Công ty BMC, Công ty Thiên An và 9 cá nhân hợp thức việc ký hợp đồng vay vốn ngân hàng, hợp đồng mua bán khống tài sản là các căn hộ hình thành trong tương lai làm bảo đảm để góp vốn đầu tư vào các dự án của Công ty BMC, gia hạn khoản vay tín dụng hoặc ký các hợp đồng thi công, hợp tác kinh doanh, huy động vốn, tài chính cho Công ty BMC vay vốn sử dụng.
Sau khi hợp thức các điều kiện vay vốn đối với khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân, từ năm 2010 đến năm 2016, Nguyễn Văn Ngọc giao Phạm Lê Hùng liên hệ với lãnh đạo Ngân hàng Tín Nghĩa, Ngân hàng SCB để ký kết 19 hợp đồng tín dụng với tài sản bảo đảm là 5 dự án của Công ty BMC và được giải ngân tổng cộng hơn 4.437 tỷ đồng.
Trên cơ sở thống nhất giữa Trương Mỹ Lan với Nguyễn Văn Ngọc, Phạm Lê Hùng sử dụng nguồn tiền ngân hàng giải ngân đưa cho Nguyễn Thị Thu Sương 1.235 tỷ đồng sử dụng chi tiêu, trả nợ, đầu tư kinh doanh cho các công ty thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Vạn Thịnh Phát do Trương Mỹ Lan làm chủ sở hữu. Sau đó Sương đã trả 300 tỷ đồng, còn 935 tỷ đồng đến nay không trả.
Tính đến ngày 03/8/2024, Trương Mỹ Lan điều hành sử dụng 935 tỷ đồng tiền vay của Ngân hàng SCB nên phải có trách nhiệm khắc phục trả lại cho Ngân hàng SCB hơn 7.463 tỷ đồng (gồm nợ gốc 935 tỷ đồng, gốc phát sinh do nhận nợ trả lãi hơn 51 tỷ đồng; lãi phát sinh, phí, phạt hơn 6.455 tỷ đồng và hơn 21,5 tỷ đồng tiền lãi phát sinh của số tiền gốc 300 tỷ đồng đã được hoàn trả lại tính từ ngày 02/11/2010 đến ngày 29/12/2011).
Bị xác định có tội, vì sao Trương Mỹ Lan không bị đề nghị truy tố?
Tại cơ quan điều tra, các bị can Nguyễn Văn Ngọc và Phạm Lê Hùng thừa nhận hành vi phạm tội và khai sau khi Ngân hàng SCB giải ngân, Hùng đã đưa 1.235 tỷ đồng cho Sương thông qua nhân viên của Sương là Ngụy Thị Lan Tiên và Hứa Thanh Nhi (đã trả 300 tỷ đồng), còn 935 tỷ đồng đến nay chưa trả.
Các bị can thuộc Ngân hàng Tín Nghĩa, Ngân hàng SCB, khai biết 19 khoản vay của nhóm khách hàng Công ty BMC tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB tiềm ẩn rủi ro, nhưng do Trương Mỹ Lan can thiệp, tác động hoặc biết nhóm khách hàng Công ty BMC là do Trương Mỹ Lan giới thiệu, nên làm thủ tục giải ngân cho nhóm khách hàng Công ty BMC vay trái pháp luật.
Đối với Trương Mỹ Lan, chỉ thừa nhận thông qua Hà Thị Yến, Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Tín Nghĩa giới thiệu để Công ty BMC vay vốn; Nguyễn Thị Thu Sương là người sử dụng 1.235 tỷ đồng để chi tiêu cho các hoạt động trả nợ, đầu tư như nêu trên; sau đó đã trả 300 tỷ đồng, còn nợ 935 tỷ đồng, nhưng Trương Mỹ Lan không thừa nhận hành vi phạm tội.
Tuy nhiên, căn cứ tài liệu thu thập có trong hồ sơ vụ án có đủ căn cứ kết luận Trương Mỹ Lan đã phạm tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, đồng phạm với Nguyễn Văn Ngọc và đồng bọn.
Trong đó, xác định phần trách nhiệm bồi thường khắc phục hậu quả của Trương Mỹ Lan là liên quan đến 10/19 hợp đồng tín dụng, với tổng thiệt hại hơn 7.463 tỷ đồng như đã nói ở trên.
Ngày 17/10/2026, Trương Mỹ Lan có đơn đề nghị dùng Dự án 6A Bình Chánh (dự án có diện tích hơn 26,4ha) để trả nợ cho Ngân hàng Nhà nước trong vụ án liên quan đến Trương Mỹ Lan giai đoạn I, II..
Ngày 28/10/2026, Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ban hành Văn bản số 8565/C01-P3 gửi Chủ tịch UBND Tp.HCM, Ngân hàng Nhà nước và Ngân hàng SCB, Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Vạn Thịnh Phát ngăn chặn, tạm dừng các thủ tục công chứng, chứng thực, hợp tác đầu tư, mua bán, chuyển nhượng, cho tặng, cầm cố, thế chấp... làm biến động đối với bất động sản, tài sản Dự án 6A Bình Chánh của Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Vạn Thịnh Phát và giao cho Ngân hàng SCB quản lý để đảm bảo thi hành án liên quan phần trách nhiệm của Trương Mỹ Lan, trong đó phải khắc phục, bồi thường toàn bộ hơn 7.463 tỷ đồng cho Ngân hàng SCB và trách nhiệm liên đới (nếu có).
Theo Cơ quan CSĐT Bộ Công an, sai phạm trong vụ án này liên quan đến Trương Mỹ Lan xảy ra từ năm 2010 và kéo dài đến khi Cơ quan CSĐT Bộ Công an thụ lý giải quyết vụ án liên quan đến những vi phạm của Trương Mỹ Lan tại Ngân hàng SCB và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vạn Thịnh Phát giai đoạn từ 2012 đến năm 2022.
Hành vi phạm tội của Trương Mỹ Lan có cùng phương thức và thủ đoạn nhưng không được nhập vào để xử lý tương tự sai phạm tại hơn 500 hợp đồng tín dụng đã bị Toà án cấp sơ thẩm, phúc thẩm tuyên phạt ở mức án nghiêm khắc nhất (vụ án Trương Mỹ Lan giai đoạn I), tổng hợp hình phạt của nhiều tội danh Trương Mỹ Lan đã bị tuyên phạt "tử hình", đến nay, Lan đang chấp hành hình phạt tù "chung thân", nếu xét xử tiếp cũng không làm thay đổi bản chất và hình phạt đã tuyên.
Từ căn cứ trên, Cơ quan CSĐT Bộ Công an không xem xét xử lý trách nhiệm hình sự đối với Trương Mỹ Lan trong vụ án này, đảm bảo theo chủ trương, chính sách khoan hồng của Đảng, pháp luật Nhà nước, đảm bảo nguyên tắc có lợi cho Trương Mỹ Lan theo quy định của pháp luật, góp phần thu hồi tài sản, bảo vệ lợi ích Nhà nước, Ngân hàng SCB.
Dự án 6A Bình Chánh được cầm cố thế chấp tại Ngân hàng SCB từ năm 2010, tính đến 29/4/2022, dư nợ tín dụng là 24.173 tỷ đồng (gốc 17.664 tỷ đồng, lãi 6.509 tỷ đồng), đã được Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Vạn Thịnh Phát thanh toán toàn bộ tiền gốc và lãi, Ngân hàng SCB đang giữ hồ sơ Dự án 6A Bình Chánh chưa trả lại.
