Chiều 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.
Về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, Thủ tướng dẫn Hiến pháp quy định Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở.
"Chúng ta cố gắng chuyển tư duy từ "bắt buộc phải sở hữu nhà, có nhà" sang "có nơi ở lâu dài". Để đạt được mục tiêu này thì bắt buộc phải phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội", Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo định hướng chính sách, bên cạnh nhà ở để bán như nhà ở thương mại, sẽ ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê. Thủ tướng đánh giá đây là một bước chính sách rất cụ thể.
Thủ tướng Lê Minh Hưng (Ảnh: Media Quốc hội).
Phân định lại 4 loại hình nhà ở, gồm: Nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Các phân khúc nhà ở khác nhau đều phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện, bảo đảm điều kiện ở của người dân.
Trong đó, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh định hướng phát triển nhà ở cho thuê với nhiều hình thức như: Nhà ở cho thuê đầu tư bằng vốn Nhà nước, nhà ở cho thuê đầu tư không bằng vốn Nhà nước, nhà lưu trú cho công nhân tại khu công nghiệp và nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp.
Theo Thủ tướng, Nhà nước có thể sử dụng quỹ đất, đầu tư xây dựng và tổ chức cho thuê. Tuy nhiên, nguồn lực Nhà nước không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu rất lớn về nhà ở của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang.
Vì vậy, cần huy động thêm các nguồn lực xã hội. Nhà nước có thể trực tiếp đầu tư, vận hành nhà ở cho thuê hoặc thuê tư nhân vận hành, đồng thời phát triển hình thức cho thuê dài hạn để người dân yên tâm. "Nhà ở cho thuê có thể 10 năm, 15 năm, 20 năm và dài hơn, có cam kết rõ ràng để người thuê yên tâm", Thủ tướng nói.
Đối với việc huy động nguồn lực tư nhân, Thủ tướng nêu phương án Nhà nước vẫn giữ quyền sở hữu đất, giao cho tư nhân đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê và áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù.
"Đất vẫn thuộc sở hữu của Nhà nước, xây nhà để cho thuê, có nghĩa Nhà nước không thể thu tiền sử dụng đất được. Và nhà đầu tư cần được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn dài hạn, huy động vốn ngân hàng cùng các công cụ hỗ trợ của Nhà nước", Thủ tướng nêu.
Mục tiêu được Thủ tướng đặt ra là hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, chất lượng hạ tầng đầy đủ để người dân có thể yên tâm thuê và sinh sống lâu dài.
Về vấn đề thời hạn sử dụng nhà chung cư, Thủ tướng cho rằng thời hạn này phải gắn với niên hạn của công trình.
"Chúng ta phải làm rõ với nhau là không có nhà nào ở vĩnh viễn được. Đến thời hạn, phải kiểm tra. Nếu không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thì phải xây lại nếu vẫn quy hoạch khu vực đó làm nhà ở. Nhưng quyền tài sản đi kèm đó phải được pháp luật bảo vệ, tức là phải thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây mới theo quy định", Thủ tướng nói và cho rằng cần được quy định rõ ràng, công khai, minh bạch để người dân hiểu đúng.
"Quyền tài sản được pháp luật bảo vệ, nhưng tiêu chuẩn kỹ thuật của căn hộ chung cư phải tuân theo quy định về an toàn. Nếu kiểm định bảo đảm an toàn thì tiếp tục gia hạn sử dụng; nếu không bảo đảm an toàn thì phải có biện pháp cải tạo, xây dựng lại", Thủ tướng nêu.
Cũng theo Thủ tướng, quy định thời hạn sử dụng chung cư không có nghĩa khi hết thời hạn thì công trình bị phá bỏ và người dân không còn quyền gì đối với tài sản của mình. Do đó cách thức quy định trong dự thảo luật cần rõ ràng để người dân và thị trường yên tâm.
