Tổng thống Donald Trump tuyên bố, các quốc gia giao dịch với Iran sẽ phải đối mặt với mức thuế 25% khi giao dịch với Mỹ, sau khi ông nói rằng đang xem xét một số lựa chọn "rất mạnh" để trừng phạt Tehran vì cách xử lý các cuộc biểu tình đang diễn ra ở quốc gia Trung Đông này.
"Có hiệu lực ngay lập tức, bất kỳ quốc gia nào giao dịch với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải trả mức thuế 25% cho tất cả các giao dịch được thực hiện với Mỹ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/1. "Lệnh này là cuối cùng và không thể thay đổi", nhà lãnh đạo Mỹ bổ sung.
Nhà Trắng từ chối chia sẻ thêm thông tin về mức thuế này và cách chính quyền Trump dự định thực hiện nó.
Theo CNN, ông Trump không định nghĩa thế nào là "giao dịch" với Iran. Bài đăng trên Truth Social đã đặt ra một số câu hỏi, bao gồm cách thức hoạt động của các mức thuế bổ sung này, những quốc gia nào sẽ bị nhắm mục tiêu và liệu các dịch vụ chứ không chỉ hàng hóa sẽ phải chịu thuế cao hơn hay không.
Thông báo thuế quan được đưa ra sau khi ông Trump đề cập đến việc Mỹ can thiệp quân sự vào Iran. "Đòn" thuế quan mới nhất của ông dường như là nhắm vào Trung Quốc, một đối tác thương mại lớn của cả Iran và Mỹ.
Trong 11 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 6,2 tỷ USD sang Iran và nhập khẩu 2,85 tỷ USD, theo số liệu hải quan Trung Quốc. Con số này chưa tính đến việc mua dầu, vốn không có số liệu công khai.
Các nhà phân tích ước tính rằng Trung Quốc là khách hàng mua hơn 90% lượng dầu mỏ giao dịch của Iran trong những năm gần đây, với việc giao dịch được tiến hành thông qua các kênh trung gian.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Iran International
Thuế quan mới của ông Trump có thể dẫn đến mức thuế tối thiểu 45% đối với hàng hóa từ Trung Quốc so với mức hiện tại là 20%. Ngoài Trung Quốc, Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Thổ Nhĩ Kỳ cũng được coi là các đối tác thương mại lớn của Iran.
Iran chưa có phản ứng với tuyên bố thuế quan này của ông Trump, nhưng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trước đó cho biết đất nước ông sẵn sàng cho chiến tranh nếu Washington muốn "thử thách", sau khi Tổng thống Mỹ đe dọa sẽ có hành động quân sự đáp trả cách Tehran xử lý các cuộc biểu tình.
Trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera Arabic ngày 12/1, ông Araghchi cho biết các kênh liên lạc với Mỹ vẫn mở trong bối cảnh bất ổn đang diễn ra, nhưng nhấn mạnh rằng Iran "đã chuẩn bị cho mọi phương án", khẳng định rằng nước này hiện có "sự chuẩn bị quân sự quy mô lớn và toàn diện" so với cuộc chiến 12 ngày năm ngoái.
"Nếu Washington muốn thử nghiệm lựa chọn quân sự mà họ đã từng thử trước đây, chúng tôi sẵn sàng", ông Araghchi nói, ám chỉ đến các vụ đánh bom của Mỹ vào 3 địa điểm hạt nhân ở Iran hồi tháng 6/2025.
Ông Araghchi đồng thời cũng bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ chọn "phương án khôn ngoan" là đối thoại. Ông cho biết, các cuộc liên lạc của ông với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff "đã tiếp tục trước và sau các cuộc biểu tình và vẫn đang diễn ra", và các ý tưởng đã được thảo luận với Washington đang được nghiên cứu ở Tehran.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran nói thêm, "Các ý tưởng và lời đe dọa mà Washington đề xuất đối với đất nước chúng tôi là không tương thích".
"Chúng tôi sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán hạt nhân, miễn là không có lời đe dọa hay áp đặt nào", ông Araghchi nói, đặt câu hỏi liệu Washington có "sẵn sàng cho các cuộc đàm phán công bằng và chính đáng" hay không. "Khi nào họ sẵn sàng, chúng tôi sẽ xem xét vấn đề một cách nghiêm túc", ông nói.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Araghchi ám chỉ đến số người thiệt mạng ngày càng tăng trong bối cảnh các cuộc biểu tình lan rộng do những khó khăn kinh tế, nhắc lại những tuyên bố trước đó rằng "các phần tử khủng bố" đã "thâm nhập vào đám đông người biểu tình và nhắm mục tiêu vào lực lượng an ninh và người biểu tình".
Iran đã đổ lỗi cho Mỹ và Israel gây ra tình trạng bất ổn trong nước trong 2 tuần qua. Hơn 100 nhân viên an ninh đã thiệt mạng trong những ngày gần đây, truyền thông nhà nước đưa tin, trong khi các nhà hoạt động đối lập cho rằng số người chết cao hơn và bao gồm hàng trăm người biểu tình. Al Jazeera không thể xác minh độc lập các con số này.
Việc truyền tải thông tin từ Iran đã bị cản trở do mất kết nối Internet kể từ cuối tuần trước. Ngoại trưởng Araghchi ngày 12/1 cho biết rằng dịch vụ Internet sẽ được khôi phục phối hợp với các cơ quan an ninh.
Minh Đức (Theo Al Jazeera, CNN)
