Trải qua hàng trăm năm cùng chiến tranh, thiên tai và nhiều trận động đất lớn, Tử Cấm Thành vẫn đứng vững gần như nguyên vẹn giữa lòng Bắc Kinh. Ít ai ngờ rằng, phía dưới những viên gạch cổ kính ấy lại ẩn giấu một bí mật xây dựng vượt xa trí tưởng tượng của hậu thế.
Ảnh minh họa
Một trận động đất kinh hoàng từng vô tình hé lộ bí mật đặc biệt nằm sâu dưới nền Tử Cấm Thành-công trình quyền lực bậc nhất của các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Những phát hiện sau đó không chỉ khiến giới khảo cổ bất ngờ, mà còn cho thấy trình độ xây dựng vượt xa thời đại của người xưa cách đây hơn 600 năm.
Rạng sáng 28/7/1976, trận động đất mạnh 7,6 độ richter xảy ra gần thành phố Đường Sơn (tỉnh Hà Bắc), cách Bắc Kinh khoảng 180 km. Đây được xem là một trong những thảm họa động đất nghiêm trọng nhất thế kỷ 20 tại Trung Quốc, khiến hơn 240.000 người thiệt mạng.
Dù nằm khá xa tâm chấn, Bắc Kinh vẫn chịu rung lắc dữ dội và nhiều công trình bị ảnh hưởng, trong đó có Tử Cấm Thành. Ngay sau trận động đất, các chuyên gia bảo tồn đã tiến hành kiểm tra toàn diện quần thể kiến trúc cổ này.
Chính trong quá trình khảo sát những vết nứt xuất hiện sau động đất, các chuyên gia đã phát hiện một “bí mật” nằm dưới nền móng Tử Cấm Thành-yếu tố được cho là giúp công trình đồ sộ này đứng vững suốt hàng trăm năm trước thiên tai và biến động lịch sử.
Tử Cấm Thành.
Đặc biệt trong quá trình khảo sát điện Thái Hòa nơi từng diễn ra các nghi lễ quan trọng của triều đình phong kiến đội ngũ kỹ thuật phát hiện một số viên gạch nền xuất hiện vết nứt nhẹ. Tuy nhiên, điều gây kinh ngạc lại nằm bên dưới lớp gạch ấy.
Khi bóc tách nền để kiểm tra kết cấu, các chuyên gia phát hiện dưới mặt đất tồn tại tới 15 lớp nền gạch được xếp chồng xen kẽ với nhau. Mỗi lớp dày khoảng 12cm, tạo nên tổng độ sâu gần 1,8m một cấu trúc hiếm thấy trong các công trình cổ đại Trung Quốc.
Đáng chú ý, toàn bộ hệ thống này không sử dụng xi măng hay chất kết dính hiện đại. Thay vào đó, các nghệ nhân xưa dùng cát sạch và đất sét nén để liên kết các lớp nền. Những viên gạch được sắp xếp lệch nhau có chủ đích nhằm phân tán áp lực và giảm tác động của rung chấn, tương tự nguyên lý chống động đất trong kiến trúc hiện đại.
Lớp gạch nền tại Tử Cấm Thành bị nứt vỡ sau trận động đất. Ảnh: Sohu.
Đáng chú ý, các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu kiến trúc cổ Trung Quốc và Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh đánh giá đây là một phát hiện cực kỳ quan trọng, bởi trước đó chưa từng có bằng chứng cho thấy các cung điện thời phong kiến được xây dựng với hệ nền nhiều tầng quy mô như vậy.
Giáo sư Chu Chấn, chuyên gia kiến trúc cổ thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định cấu trúc nền của điện Thái Hòa hoạt động như một “hệ thống giảm chấn cơ học” hoàn chỉnh. Dù không có công nghệ hiện đại, người xưa vẫn tạo ra hiệu quả chống rung tương đương nhiều công trình bê tông cốt thép ngày nay.
Nếu không có những vết nứt vỡ này, bí mật hơn 600 ở Tử Cấm Thành mãi mãi nằm im dưới lòng đất.
Không chỉ mang giá trị kỹ thuật, phát hiện này còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa và triết lý phương Đông.
Trong quan niệm cổ đại, số 15 mang tính biểu tượng đặc biệt, đại diện cho sự cân bằng và ổn định. Việc xây dựng nền sâu với 15 lớp gạch được cho là nhằm củng cố quyền lực vương triều, giữ vững “long mạch” và bảo vệ khí thiêng của hoàng cung.
Hơn 600 năm trôi qua, bí mật nằm dưới nền Tử Cấm Thành mới vô tình được hé lộ chỉ sau vài vết nứt nhỏ do động đất để lại. Và cho đến nay, công trình này vẫn tiếp tục khiến hậu thế kinh ngạc bởi trí tuệ và kỹ thuật xây dựng vượt thời đại của người xưa.
Ảnh minh họa
Tử Cấm Thành từng là nơi sinh sống và thiết triều của nhiều đời hoàng đế Trung Quốc, vì vậy mọi công trình bên trong đều được xây dựng với yêu cầu gần như tuyệt đối về độ an toàn và kiên cố. Điện Thái Hòa trung tâm quyền lực của hoàng cung càng được bảo vệ nghiêm ngặt hơn bất kỳ nơi nào khác.
Đây là nơi diễn ra những nghi lễ quan trọng bậc nhất triều đình như lễ đăng cơ, đại hôn, yến tiệc hay các buổi thiết triều lớn.
Chính vì thế, những người xây dựng phải đảm bảo công trình đạt mức phòng vệ tối đa, gần như "bất khả xâm phạm".
Không chỉ có lính canh túc trực nghiêm ngặt, toàn bộ khu vực quanh điện còn được thiết kế với tường cao bao bọc và nền móng cực kỳ vững chắc. Mọi chi tiết đều nhằm ngăn chặn nguy cơ đột nhập, từ trên cao cho tới dưới lòng đất, để bảo vệ tuyệt đối cho hoàng đế và hoàng gia.
Trúc Chi (t/h)
