Giá cước vận chuyển dầu khí toàn cầu tăng vọt, trong đó chi phí thuê siêu tàu chở dầu tại Trung Đông lên mức cao kỷ lục, khi xung đột Mỹ-Iran leo thang, theo dữ liệu vận tải biển và các nguồn tin trong ngành hôm thứ Ba (giờ địa phương).
Hoạt động vận tải qua eo biển giữa Iran và Oman (nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu cũng như khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng) gần như tê liệt sau khi các tàu trong khu vực bị tấn công.
Sự gián đoạn cùng nỗi lo về khả năng đóng cửa kéo dài đã đẩy giá dầu và khí đốt tự nhiên châu Âu tăng mạnh. Hợp đồng dầu Brent tương lai tăng gần 10% trong tuần này, khi xung đột khiến nhiều cơ sở dầu khí tại Trung Đông phải ngừng hoạt động.
Mức cước tham chiếu đối với các tàu chở dầu cỡ rất lớn (loại tàu vận chuyển 2 triệu thùng dầu từ Trung Đông sang Trung Quốc, còn được gọi là tuyến TD3) đã tăng lên mức cao nhất mọi thời đại là W419 theo thang đo Worldscale dùng để tính giá cước, tương đương 423.736 USD/ngày, theo dữ liệu của LSEG.
Mức giá này đã tăng gấp đôi so với thứ Sáu, nối dài đà tăng từ mức cao nhất trong sáu năm của tuần trước, sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm thứ Bảy.
Để trả đũa, Iran đã tấn công các nước vùng Vịnh, khiến nhiều cơ sở dầu khí trên khắp Trung Đông phải tạm ngừng hoạt động như một biện pháp phòng ngừa.
Một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố hôm thứ Hai rằng Eo biển Hormuz đã bị đóng và Iran sẽ nổ súng vào bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua, truyền thông Iran đưa tin.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết, eo biển chưa bị đóng, bất chấp các tuyên bố từ phía Iran, theo Fox News.
Giá cước vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng tăng mạnh
Dù vậy, giá thuê tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng theo ngày đã tăng hơn 40% hôm thứ Hai sau khi Qatar tạm dừng sản xuất.
Theo Spark Commodities giá cước tại Đại Tây Dương tăng lên 61.500 USD/ngày hôm thứ Hai, tăng 43% (tương đương 18.750 USD) so với thứ Sáu. Giá tại Thái Bình Dương tăng lên 41.000 USD/ngày, tăng 45% (12.750 USD) so với cuối tuần trước.
Ông Fraser Carson, chuyên gia phân tích chính về khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu tại hãng tư vấn năng lượng Wood Mackenzie, cho biết giá thuê tàu khí tự nhiên hóa lỏng giao ngay theo ngày có thể vượt 100.000 USD trong tuần này do nguồn cung khan hiếm.
"Khả năng sẵn có của tàu trong phần còn lại của tháng Ba được đánh giá là yếu, khi các đơn vị vận chuyển đang cố xử lý lượng hàng tồn đọng do gián đoạn vì thời tiết trong tháng Hai", ông nói.
"Sẽ có sự cạnh tranh rất gay gắt cho bất kỳ con tàu nào còn trống", ông cho biết thêm.
Theo Carson, cho đến khi việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz được đảm bảo, hoạt động vận tải sẽ vẫn đình trệ.
Một môi giới tàu chở dầu giấu tên cho biết, rất khó đánh giá mức cước tại vùng Vịnh khi một số chủ tàu đã đình chỉ hoạt động vô thời hạn.
Công ty vận tải biển Hàn Quốc Hyundai Glovis cho biết hôm thứ Ba rằng họ đang chuẩn bị các phương án dự phòng, bao gồm tìm kiếm tuyến đường và cảng thay thế để ứng phó với xung đột Trung Đông.
Bộ Hàng hải Hàn Quốc đã phát đi thông báo tới các hãng tàu nước này có tàu hoạt động tại Trung Đông, yêu cầu tạm ngừng kinh doanh trong khu vực, một quan chức nói với Reuters hôm thứ Ba.
Quan chức này cho biết thêm, Bộ Hàng hải Hàn Quốc đang tổ chức một cuộc họp để thảo luận các biện pháp an toàn bổ sung sau khi Iran đe dọa tấn công bất kỳ tàu nào đi qua eo biển Hormuz.
Thế Hải (Theo Reuters)
