Chiều 14/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, sau 13 năm triển khai thi hành, bên cạnh nhiều kết quả tích cực đã đạt được, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 có những quy định không còn phù hợp.
Do đó, việc xây dựng Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) nhằm khắc phục hạn chế, khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Dự thảo Luật gồm 5 chương với 42 điều (giữ nguyên số lượng chương và tăng 1 điều so với Luật năm 2012; trong đó sửa đổi, hoàn thiện nội dung của 40 điều, cơ bản giữ nguyên nội dung 1 điều và bổ sung 1 điều).
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Dự thảo Luật có 18 nội dung sửa đổi, hoàn thiện, 14 nội dung bổ sung, lược bỏ các nội dung liên quan đến trách nhiệm của một số cơ quan Trung ương đã được hợp nhất, sắp xếp, quy định liên quan đến cấp huyện để bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cụ thể:
Với nội dung bổ sung, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo luật bổ sung đối tượng áp dụng và một số chính sách của Nhà nước về phổ biến giáo dục pháp luật; nguyên tắc hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật; người đứng đầu Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan, tổ chức ở trung ương chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật, quyết định việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật tại Bộ, cơ quan, tổ chức mình;
Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật và quyết định biện pháp phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật trên địa bàn; một số hành vi bị nghiêm cấm trong phổ biến giáo dục pháp luật.
Bổ sung quy định về phổ biến giáo dục pháp luật thông qua ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù; quy định mục đích, nội dung, hình thức, trách nhiệm, nguyên tắc thực hiện truyền thông chính sách.
Về giáo dục pháp luật: làm rõ mục đích giáo dục pháp luật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong giáo dục pháp luật.
Về trách nhiệm phổ biến giáo dục pháp luật: bổ sung trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo VBQPPL; cơ quan báo chí; người sử dụng lao động; luật sư, luật gia, tư vấn viên pháp luật, cá nhân khác cung cấp dịch vụ có liên quan đến pháp lý.
Cùng với đó, bổ sung quy định về đánh giá hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật.
Kiểm soát chất lượng nội dung phổ biến giáo dục pháp luật trên không gian mạng
Về điều khoản chuyển tiếp, dự thảo Luật quy định báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật đã được công nhận theo Luật phổ biến giáo dục pháp luật năm 2012 được ưu tiên lựa chọn làm báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật.
Trường hợp chưa đáp ứng được tiêu chuẩn theo quy định của Luật này thì cơ quan, tổ chức quản lý báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật rà soát, báo cáo người có thẩm quyền miễn nhiệm báo cáo viên pháp luật, cho thôi tuyên truyền viên pháp luật trước ngày 1/5/2027.
Thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp và Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).
Về phổ biến giáo dục pháp luật thông qua ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, đề nghị rà soát, xác định rõ phạm vi áp dụng của quy định "cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật trên không gian mạng thông qua tài khoản đã được xác thực theo quy định của pháp luật", bảo đảm không ảnh hưởng đến việc tổ chức, cá nhân thực hiện quyền được tiếp cận, chia sẻ, trao đổi thông tin pháp luật theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, nghiên cứu hướng bổ sung cơ chế kiểm soát chất lượng nội dung phổ biến giáo dục pháp luật trên không gian mạng, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với nội dung đăng tải; cơ chế kiểm tra, hậu kiểm và xử lý, cải chính, gỡ bỏ thông tin sai lệch.
Đối với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến giáo dục pháp luật, đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra trước khi cung cấp cho người dân, doanh nghiệp và xử lý kịp thời khi phát hiện thông tin không chính xác.
