Các quan chức Mỹ, Ukraine và châu Âu đã gặp nhau tại Miami hôm thứ Sáu (giờ địa phương) trong nỗ lực ngoại giao mới nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine, khi Washington tìm cách tháo gỡ tình trạng bế tắc nguy hiểm.
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt thỏa thuận với nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin nhằm tăng nguồn cung dầu diesel.
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đăng tải trên mạng xã hội X sau cuộc họp rằng các cuộc thảo luận "mang tính xây dựng" đã đề cập đến "những hướng đi tiềm năng nhằm giảm leo thang và chấm dứt cuộc xung đột với Nga trước mùa đông, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực hướng tới một nền hòa bình bền vững và lâu dài".
Ông Witkoff cho biết, cuộc họp có sự tham gia của "E3, Ủy ban châu Âu, Ukraine và NATO".
Theo ông Witkoff, các cuộc thảo luận đề cập đến khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng, xuất khẩu ngũ cốc, các bảo đảm an ninh và "những thỏa thuận dài hạn hơn về an ninh của Ukraine và châu Âu nhằm ngăn chặn các cuộc xung đột trong tương lai".
Ông cũng lưu ý rằng cuộc trao đổi "hiệu quả" đã thảo luận về việc hỗ trợ Ukraine tái thiết sau xung đột và thúc đẩy thịnh vượng kinh tế, trong đó có tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Ông Witkoff không cho biết liệu các bên có tiếp tục gặp nhau vào thứ Bảy (giờ địa phương) như kế hoạch ban đầu hay không.
Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo cuộc xung đột đã rơi vào tình trạng bế tắc có nguy cơ bùng phát nghiêm trọng. Việc không đạt được một giải pháp thông qua đàm phán đang làm gia tăng nguy cơ leo thang hơn nữa.
"Cách còn lại để chấm dứt tình trạng bế tắc là thông qua leo thang", ông Rubio nói với các phóng viên tại Lisbon, đồng thời cảnh báo cuộc xung đột có thể lan sang các quốc gia NATO láng giềng.
"Chúng tôi không tin rằng có một giải pháp quân sự cho cuộc xung đột này", ông nói thêm.
Ông Trump đã đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga khiến giá nhiên liệu tăng cao.
Sau cuộc điện đàm với ông Putin hôm thứ Sáu, ông Trump cho biết Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, cùng 500.000 tấn nữa dự kiến được cung cấp vào tháng 11.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết, cơ quan này đang cấp giấy phép tạm thời, cho phép dầu diesel của Nga được đưa ra thị trường toàn cầu. Hiện chưa rõ ông Trump và ông Putin có thảo luận về vấn đề Ukraine trong cuộc điện đàm hay không.
Những đề xuất mới
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff (phải) và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Jared Kushner (trái). (Ảnh:Genya SAVILOV/AFP)
Cuộc họp tại Miami diễn ra sau các chuyến thăm Moscow và Kyiv hồi tháng trước của ông Witkoff và ông Kushner. Washington đang tìm cách khôi phục các cuộc đàm phán vốn đạt được rất ít tiến triển.
Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận nói với hãng tin AFP rằng kể từ đó, các nhà đàm phán Mỹ đã xây dựng những đề xuất mới cùng các quan chức Nga và Ukraine.
Khi mùa đông đang đến gần, nguy cơ giao tranh tiếp diễn và các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu càng khiến việc tìm kiếm một giải pháp trở nên cấp bách.
Nỗ lực ngoại giao mới được tiến hành trong bối cảnh Nga liên tiếp thực hiện các cuộc tấn công.
Bế tắc về lãnh thổ
Những nỗ lực liên tiếp của ông Trump nhằm làm trung gian chấm dứt xung đột đã không đạt kết quả do các yêu sách lãnh thổ rộng lớn của Moscow, đặc biệt là yêu cầu kiểm soát toàn bộ vùng Donbas ở miền Đông Ukraine, bao gồm cả những khu vực hiện vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Kyiv.
Ông Zelensky đã bác bỏ việc nhượng lại các vùng lãnh thổ Ukraine đang kiểm soát, đồng thời cảnh báo Nga có thể sử dụng những khu vực này làm bàn đạp cho một cuộc tấn công khác.
Theo các nguồn tin Mỹ, các quan chức châu Âu đã bày tỏ quan ngại về chi phí năng lượng cao và những hệ lụy kinh tế rộng lớn hơn của cuộc xung đột.
Axios đưa tin hôm thứ Năm, ông Witkoff và ông Kushner đã báo cáo với Tổng thống Trump về những đề xuất mới nhất của họ trong cuộc họp có sự tham dự của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng các quan chức cấp cao khác.
Chính quyền Mỹ hy vọng đạt được tiến triển ngoại giao trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, đồng thời Washington cũng đang tìm cách thu xếp các cuộc đàm phán rộng hơn giữa Nga và Ukraine vào cuối tháng này.
Điện Kremlin phát tín hiệu rằng các cuộc đàm phán ba bên như vậy có thể được nối lại trong tháng 10, mặc dù chưa có ngày cụ thể nào được công bố.
Thế Hải (Theo France 24, AFP, Reuters)
