Nga vừa chính thức khởi công xây dựng cảng hàng hóa nước sâu Naiba tại cảng biển Tiksi ở Cộng hòa Sakha (Yakutia), thuộc vùng Viễn Đông của Nga và nằm cách Vòng Bắc Cực khoảng 450 km về phía Nam. Đây được xem là một mắt xích then chốt trên Hành lang Vận tải Xuyên Bắc Cực (TTC).
Naiba là dự án cảng hàng hóa nước sâu quy mô lớn tại Bắc Cực, được quy hoạch gần Tiksi trên bờ Biển Laptev thuộc Yakutia; cảng này được thiết kế nhằm kết nối trực tiếp mạng lưới đường bộ và đường thủy nội địa trên sông Lena với Tuyến đường biển phía Bắc (NSR).
Theo thông tin từ Ủy ban Hàng hải Nga, lễ khởi công xây dựng cảng Naiba đã diễn ra vào ngày 15/9, dưới sự chủ trì của Trợ lý Tổng thống Nga kiêm Chủ tịch Hội đồng Hàng hải, ông Nikolai Patrushev.
Về lâu dài, nơi đây được định hướng trở thành điểm cuối của tuyến đường Mohe - Naiba, kết nối trực tiếp các tỉnh Đông Bắc Trung Quốc với bờ biển Bắc Cực thuộc Nga.
Phát biểu tại lễ khởi công, ông Patrushev đã nhấn mạnh tầm quan trọng của cảng Naiba trên tuyến vận tải xuyên Bắc Cực.
"Một trong những tuyến đường cơ bản của Hành lang Vận tải Xuyên Bắc Cực (TTC) sẽ là tuyến vận tải quốc tế Mohe-Naiba", ông Patrushev cho biết khi phát biểu tại lễ khởi công.
"Mắt xích quan trọng của tuyến Mohe - Naiba chính là cảng hàng hóa nước sâu Naiba tại cảng biển Tiksi. Tổ hợp cảng mới sẽ bao gồm các khu vực vận chuyển hàng hóa lỏng và khô, các bể chứa nhiên liệu cùng thiết bị cần thiết. Đến năm 2035, công suất của cảng dự kiến đạt hơn 3 triệu tấn", vị quan chức Nga nói.
Sông Lena chảy qua Yakutia (Cộng hòa Sakha) nhìn từ trên cao xuống. Ảnh: Sputnik
Việc đưa cảng nước sâu Naiba vào hoạt động sẽ mở ra những cơ hội mới về hậu cần, đồng thời trở thành cơ sở hạ tầng hỗ trợ quan trọng cho việc phát triển nguyên liệu thô.
Việc triển khai dự án sẽ góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế và kết nối lãnh thổ giữa khu vực Bắc Cực và Viễn Đông, đồng thời kích thích sự phát triển của các ngành khai thác, trong đó có cụm công nghiệp Kyuchus, cũng như khởi động các cơ sở sản xuất mới và gia tăng khối lượng hàng hóa vận chuyển.
Dự án đã chuyển từ giai đoạn quy hoạch sang triển khai thực tế, với việc máy móc hạng nặng được đưa đến công trường để thực hiện các khảo sát kỹ thuật. Công ty Taymyr Invest đóng vai trò vừa là nhà đầu tư vừa là đơn vị vận hành cơ sở này.
Mục tiêu trước mắt là xây dựng cầu tàu tạm thời. Cấu trúc này cần thiết để tiếp nhận các lô hàng dự án siêu trường siêu trọng, sau đó vận chuyển qua đường Naiba – Kyuchus, một trong những tuyến đường trên băng theo mùa dùng cho vận tải hàng hóa. Mỏ vàng Kyuchus sẽ là bên sử dụng chính đầu tiên đối với công suất của cảng.
Khi cầu tàu tạm được thay thế bằng cảng vĩnh viễn, khoảng trống hạ tầng của khu vực được kỳ vọng sẽ thu hẹp. Hiện nay, khả năng tiếp cận hạn chế đối với các nguồn tài nguyên khoáng sản đang kìm hãm tăng trưởng công nghiệp và gây bất ổn cho hoạt động "cung ứng phương Bắc" – việc vận chuyển nhiên liệu và lương thực thiết yếu hàng năm đến các khu dân cư hẻo lánh ở Bắc Cực.
Thành phố Mohe (Mạc Hà) thuộc tỉnh Hắc Long Giang là thành phố cực Bắc và lạnh nhất Trung Quốc.
Theo Port News, thông lượng hàng năm của tuyến Mohe - Naiba ước tính đạt 30 triệu tấn. Tổng vốn đầu tư cho dự án này vào khoảng 1,13 nghìn tỷ Rúp (13,45 tỷ USD).
Tuyến đường sẽ kết nối các tỉnh Đông Bắc Trung Quốc với bờ biển Bắc Cực thuộc Nga, tạo ra lộ trình ngắn nhất cho hàng hóa quá cảnh và rút ngắn một nửa quãng đường so với các tuyến đường truyền thống qua Kênh đào Suez.
Việc phát triển tuyến đường này cũng bao gồm việc xây dựng một cây cầu hỗn hợp bắc qua sông Amur, được gọi là Heilongjiang (Hắc Long Giang) ở Trung Quốc, cùng các tuyến đường sắt mới kết nối Nizhny Bestyakh với Naiba và Nizhny Bestyakh với Magadan.
Các cuộc đàm phán với đối tác Trung Quốc đang được tiến hành nhằm thiết lập một khuôn khổ đầu tư thống nhất giữa Nga và Trung Quốc.
Minh Đức (Theo Interfax, Pravda, Port News)
