Lưu Bị (161 – 223) tự Huyền Đức là người quận Trác thuộc U Châu, là một vị thủ lĩnh quân phiệt, hoàng đế khai quốc nước Thục Hán thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc.
![TV Show - Tam quốc diễn nghĩa: Lưu Bị trong mắt Tào Tháo, Quách Gia và Lỗ Túc là người như thế nào?](https://nguoiduatin.mediacdn.vn/media/luong-quoc-tiep/2020/08/21/tam-quoc-dien-nghia-luu-bi-trong-mat-tao-thao-quach-gia-va-lo-tuc-la-nguoi-nhu-the-nao-3.jpg)
Tạo hình Lưu Bị trong phim Tam quốc diễn nghĩa 2010.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung mô tả nhân vật Lưu Bị giống như một vị thư sinh trói gà không chặt, không thích đọc sách, chỉ thích cưỡi ngựa, ca hát và mặc quần áo đẹp. Vóc người cao lớn, dung mạo nổi bật và khác thường. Tính tình thuộc trầm mặc ít nói, mừng giận không lộ ra mặt. Đồng thời là một nhân kiệt có chí lớn, thích kết giao với anh hùng hào kiệt trong thiên hạ để mong được nghiệp lớn, khôi phục tòng thất nhà Hán. Tuy nhiên La Quán Trung cũng hư cấu khá nhiều tình tiết về ông so với ngoài đời thật, vì vậy nhiều người cho rằng Lưu Bị không có tài đánh trận, thành quả của ông đều là nhờ tướng sỹ dưới quyền.
Lưu Bị được sử sách xác nhận là dòng dõi xa của hoàng tộc nhà Hán. Tuy nhiên, không giống như Tào Tháo và Tôn Quyền xuất thân từ tầng lớp quý tộc và có cơ sở nhất định (có nhiều tài sản, uy danh gia tộc) để “làm vốn” trên đường gây dựng phát triển sự nghiệp, Lưu Bị tuy có danh nghĩa là dòng dõi nhà Hán nhưng ông xuất thân từ một gia đình nghèo nàn, thuở nhỏ phải đan giày cỏ kiếm sống, tay trắng làm nên cơ nghiệp. Vì vậy, quá trình phát triển thế lực của Lưu Bị trong thời loạn cũng vất vả, gian truân hơn, lâu dài hơn. Tuy gặp nhiều thất bại nhưng ông vẫn kiên định, không nản lòng, tỏ ra có chí khí lớn.
![TV Show - Tam quốc diễn nghĩa: Lưu Bị trong mắt Tào Tháo, Quách Gia và Lỗ Túc là người như thế nào? (Hình 2).](https://nguoiduatin.mediacdn.vn/media/luong-quoc-tiep/2020/08/21/tam-quoc-dien-nghia-luu-bi-trong-mat-tao-thao-quach-gia-va-lo-tuc-la-nguoi-nhu-the-nao-1.jpg)
Lưu Bị là người có chí lớn.
Sự nghiệp của Lưu Bị khởi đầu bằng việc tham gia trấn áp cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng và làm quan cho triều đình, nhưng đường quan lộ của ông ban đầu không được suôn sẻ. Gặp lúc nhà Hán suy yếu và nổ ra chiến tranh quân phiệt, Lưu Bị cùng hai người huynh đệ kết nghĩa là Quan Vũ và Trương Phi dần dần tự gây dựng lực lượng và tham gia vào cuộc chiến này.
Sử gia Trần Thọ trong Tam quốc chí có bình rằng: “Tiên Chủ (Lưu Bị) là người cương nghị khoan hoà nhân hậu, hiểu lòng người kính kẻ sĩ, có phong độ của Hán Cao Tổ, có khí chất của bậc anh hùng. Đến lúc trao việc nước thác con côi cho Gia Cát Lượng, mà lòng không ngờ vực, tin rằng vua tôi đều chí công, là điều chưa từng thấy xưa nay vậy”.
Khi Lưu Bị nương nhờ, Tào Tháo đối xử rất tốt với ông, cho ngồi cùng xe, hay ăn uống và bàn luận cùng nhau. Trong một cuộc nói chuyện, Tào Tháo từng nói: "Ngày nay anh hùng trong thiên hạ, chỉ có sứ quân (Lưu Bị) và Tháo này vậy. Lũ Bản Sơ (Viên Thiệu) chẳng đáng kể đến".
Câu nói của Tào Tháo mang ý dò xét, nhưng cũng cho thấy Tào Tháo đánh giá rất cao tài năng của Lưu Bị, cho rằng ông có tài năng hơn hẳn những tướng cát cứ khác.
![TV Show - Tam quốc diễn nghĩa: Lưu Bị trong mắt Tào Tháo, Quách Gia và Lỗ Túc là người như thế nào? (Hình 3).](https://nguoiduatin.mediacdn.vn/media/luong-quoc-tiep/2020/08/21/tam-quoc-dien-nghia-luu-bi-trong-mat-tao-thao-quach-gia-va-lo-tuc-la-nguoi-nhu-the-nao-2.jpg)
Tào Tháo đánh giá cao về Lưu Bị.
Các mưu sĩ Quách Gia, Trình Dục của Tào Tháo đánh giá Lưu Bị "có hùng tài mà rất được lòng người, không chịu ở dưới người, mưu tính của Lưu Bị chưa thể lường được vậy". Lỗ Túc của Đông Ngô thì đánh giá "Lưu Bị là kiêu hùng thiên hạ", Hoàng Quyền thì nói "Lưu Bị có kiêu danh". Đây đều là các quân sư giỏi mưu kế, và họ đều nhận ra Lưu Bị là nhân vật trí dũng song toàn.
Các nhà nghiên cứu sau này đánh giá, trong quá trình phát triển sự nghiệp, Lưu Bị tỏ ra là người giỏi chiêu hiền đãi sĩ. Ông đã thu phục được nhiều hào kiệt phò tá. Văn thần có Gia Cát Lượng, Bàng Thống, Pháp Chính, Hứa Tĩnh, Mã Lương. Võ thần có Quan Vũ, Trương Phi, Hoàng Trung, Mã Siêu, Triệu Vân, Ngụy Diên… Đủ để thấy Lưu Bị không phải là một người nhu nhược, không có tài năng gì.
Quốc Tiệp (t/h)